Lammert’s Weblog

Na een voorspoedige KLM vlucht en nachtelijke treinrit ben ik weer heelhuids bij vrouw en kinderen aangekomen.

Later meer.

Mijn werkzaamheden hier in Nederland zitten er grotendeels op. Morgen vertrek ik per vliegtuig naar Kazachstan waardoor ik woensdagochtend weer herenigd zal zijn met Elmira, Nathalie en Isabel. Met een tussenstop in februari waarbij ik in Kazachstan ben geweest om ondermeer de verjaardag van Isabel te vieren ben ik nu een maand of vijf in Nederland geweest. Dat is nog niet zo lang als ik begin vorig jaar door de verblijfsvergunningprocedure in Kazachstan zat, maar lang genoeg om terug te willen.

Om het weer hoef ik het niet te doen. Dit weekend was best prettig in Nederland en in Kazachstan viel voor de verandering regen. Normaal breng ik het slechte weer mee in mijn koffer naar Centraal Azië, hopelijk lukt het mij nu om een Nederlands zonnestraaltje in mijn koffer mee te smokkelen.

Voor wie zich afvroeg waarom ik nog steeds rustig in Nederland aan het werk ben en niet in het voorjaar met de verdere bouw van ons huis in Kazachstan ben begonnen hier het ontluisterende antwoord.

De kredietcrisis waar iedereen over hoort in Amerika heeft ook in Centraal Azië toegeslagen. Dit heeft niet zozeer effect op mijn persoonlijke situatie omdat ik grotendeels in een eurowereld leef en werk, maar wel voor een groot deel van de Kazachstanen. De dollar is—ondanks de glijdende koersen die ook in Kazachstan te merken zijn—in het land een belangrijke rekeneenheid en betaalmiddel voor grotere zaken, ook in de huizenbouw. Eind augustus 2007 heeft er zich in Kazachstan al een minicrisis voorgedaan toen Amerikaanse banken hun aan Kazachstaanse banken uitgeleende dollars per 1 september van dat jaar terug vroegen. Omdat er niet genoeg dollars in de kluizen van de banken zaten om deze leningen à la minute terug te betalen stegen de koersen voor één dollar bij de wisselpunten in de grote steden van de reguliere 125 naar 160 a 170 Tenge in een periode van enkele dagen tijd. In de week daarna viel de koers weer terug naar zijn oude waarde, maar het gaf wel de afhankelijkheid aan van het Kazachstaanse banksysteem voor buitenlandse financiële invloeden. En dat terwijl het Kazachstaanse banksysteem één van de stabielste is van alle voormalige Sovjet landen.

De lange wintermaanden waarbij niet gebouwd kon worden maar kosten wel doorgingen en mensen hun overgebleven geld konden tellen heeft er toe geleid dat men er achter kwam dat doorgaan met alle ambitieuse bouwprojecten in de grote steden tot een grote hoeveelheid onverkoopbare dure huizen zou leiden. Daarom heeft de regering in maart van dit jaar besloten om alleen al in de hoofdstad Astana 6000 in aanbouw zijnde flats op te kopen met de optie om dit ook in andere grote steden te doen.

Shymkent is ook zo’n grote stad waar de nieuwbouw geen grenzen leek te kennen maar nu heeft de wal het schip gekeerd. Slechts enkele projecten lopen nog—met name projecten die gefinancierd worden door China waar nog genoeg geld binnenrolt—maar alle andere projecten staan stil, ofwel door geldgebrek, ofwel in afwachting van een mogelijk lucratieve opkoopregeling van de regering.

Het massaal stopzetten van bouwprojecten heeft ook invloed op de toeleverende industrie. Onze leverancier van gebroken grind heeft zijn productie nog niet opgestart wegens gebrek aan vraag, en ook de cementfabriek in Shymkent draait nog niet. Alleen één kleine oven van de fabriek is in gebruik voor een bouwproject in de buurt van Saragash bij de Uzbekistaanse grens. Ook de winkel waar wij onze hoogwaardige bouwproducten kochten zoals de XPS polystyreen platen voor onze buitenmuur isolatie en de groene Onduline flexibele golfplaten is door de crisis gesloten.

En zonder bouwmateriaal schiet het bouwen niet echt op. De enige bron van cement die Elmira wist aan te boren was geïmporteerd cement uit Pakistan dat per trein wordt aangevoerd maar toen Elmira daar navraag ging doen wat dat moest kosten hebben we wijselijk bedankt. De prijs in bulk voor 30 ton waarbij we het zelf uit de wagon moeten halen, transporteren en weer uitladen lag aanzienlijk hoger dan wat de Gamma in Nederland vraagt voor makkelijk hanteerbare losse zakjes ENCI portland cement. En dan weet je nog niets over de kwaliteit. Gelukkig is een andere cementfabriek in Sastobe nu ook opgestart en hoewel hun cement van slechtere kwaliteit is dan die van de Shymkentse cementfabriek is de portlandcement versie van hun goed genoeg voor onze omheining en de kelderbodem. Als alles meezit krijgen we dinsdag een vrachtwagenlading van 30 ton binnen, voor iets meer dan de helft van wat het Pakistaanse cement moet kosten.

Woensdag ben ik in Kazachstan ook weer van de partij dus dat komt allemaal mooi op tijd.

Ik heb het hier al een paar keer gehad over goedkoop bellen met Kazachstan. Op dit moment zijn er twee mogelijkheden om ver onder de tarieven van de standaard telefoonmaatschappijen uit te komen. Een methode is om via een 0900 nummer een verbinding te leggen. De lijst van goedkoopste 0900 nummers voor alle bestemmingen is te vinden op televergelijk.nl. De andere manier is via Voice over IP, oftewel VoIP. Veel mensen verstaan hier Skype onder, maar zelf ben ik niet zo’n voorstander van deze oplossing omdat er teveel informatie op internet te vinden is die aangeeft dat Skype software meer met je PC doet dan alleen een telefoonverbinding maken. Bovendien is een verbinding tussen een Skype aansluiting en het normale telefoonnet lastig en heeft Skype vaak moeite met hele lage netwerkbandbreedtes zoals in Kazachstan nogal eens voorkomen.

Daarom heb ik nu al een aardige tijd een VoIP abonnement bij xs4all waarbij ik mijn originele vaste nummer heb gehouden en bovendien via dit nummer rechtstreeks vanuit Kazachstan kan bellen en gebeld kan worden, mits mijn computer daar natuurlijk aanstaat en ik op internet rondsurf.

Vanwege mijn positieve ervaringen hiermee ben ik ook bezig met een praktische handleiding voor VoIP op mijn wat meer technische website. Hopelijk kunnen ook anderen op die manier van mijn ervaringen profiteren.

Ik ben in mijn fotoarchief gedoken en heb de weblog deels aangevuld met fotomateriaal van het afgelopen half jaar. Een aantal zaken mogen daarin niet onvermeld blijven, zoals het bezoek dat een RTL Travel filmploeg met Chris Zegers aan ons bracht in september van 2007 om opnamen te maken voor een RTL Travel uitzending over Kazachstan. Chris neemt hierin deel aan een wedstrijd kokpar die wij voor hen georganiseerd hebben.

Denk je net van “Die Lammert Bies uit Kazachstan werkt zijn weblog ook niet meer bij”, staat er opeens weer een nieuw bericht op. Het klopt dat de weblog een half jaar heeft stil gelegen, maar dat wil uiteraard niet zeggen dat er in de tussentijd niets gebeurd is. De bouwactiviteiten in Kazachstan in de herfst hebben zoveel tijd genomen dat er geen vrije tijd en puf aan het eind van de werkdagen meer over was om de berichten richting het thuisfront in te kloppen. Maar er zijn wel steeds foto’s gemaakt en die komen de komende dagen hier met terugwerkende kracht te staan.

Bovendien was het een barre winter in Kazachstan. De meest barre winter in 50 jaar volgens mensen die het kunnen weten.

Met het opnieuw in gebruik nemen van deze weblog is ook een nieuwe server in de VS in gebruik. De oude was softwarematig aan een onderhoudsbeurt toe om de Linux versie te upgraden, en in plaats van met een oude opnieuw geinstalleerde server door te gaan heb ik hem ingeruild voor een andere met wat modernere specificaties. Als bezoeker zul je er weinig van merken, behalve dat waar vroeger onder elke pagina een getal van rond 0,380 seconden stond voor het inladen van één pagina, staan daar nu getallen rond de 0,115 seconden. Maar dat is (hopelijk) het enige verschil dat jullie zulllen merken.

Ons is gelukt wat we twee jaar voor onmogelijk hebben gehouden. Na een aantal dagen graven hebben we een bouwput gecreëerd voor ons huis van 15 bij 25 meter en een gemiddelde diepte van 2,70 meter. Dat betekent dat die iele kruipruimte die we het afgelopen jaar in ons plan hadden ingetekend nu vervangen wordt door een souterrain met een oppervlak van zo’n 250 m². Dat zijn heel wat vierkante meters om extra in te vullen en de plannen ervoor zijn legio, van een aardappel opslag tot dorpsdiscotheek.

Voorlopig is het echter nog niet zover. De winter zal snel invallen en we hebben de regen van het voorjaar nodig om de bodem van ingedroogd leem en keien van de bouwput voldoende bewerkbaar te maken om hem helemaal waterpas te krijgen.

Er komen naar schatting ongeveer 90 vrachtwagens vol keien en leem uit onze bouwput. Een groot deel wordt gebruikt om de bermen bij Elmira’s ouderlijke huis op het niveau van de weg te brengen, maar er blijft voldoende over voor een paar andere projecten. Ook de lokale burgemeester heeft hiervan lucht gekregen en heeft ons gevraagd of we een tiental vrachtwagenladingen willen droppen op een weggetje achteraf waar een invalide man woont. Hij kan vaak maar moeizaam met zijn ezelkar naar het dorp komen door de grote gaten en plassen die er zich in de weg bevinden. De gemeente betaalt de extra transportkosten om de vrachtwagens daar heen te rijden.

Uiteraard geven we aan zo’n verzoek graag gehoor. Op de foto is te zien dat verbetering van de weg geen luxe is. De koeien moeten straks echter een andere plek vinden om hun dorst te lessen.