De Nederlandse optom
Een jaartje geleden heb ik al eens uitgelegd hoe in Kazachstan het bevoorradingssysteem van de stalletjes op de markt werkt. Rond de markt zijn winkeltjes gevestigd met een beperkt assortiment waar grotere hoeveelheden kunnen worden gekocht. Deze winkeltjes leveren hun spullen aan de stalletjes op de markt, maar ook aan mensen die van een bepaald product in het groot willen inslaan.
In Nederland gaat het bevoorradingssysteem wat anders. De supermarktketens hebben hun eigen distributienetwerk. Zij kopen rechtstreeks in bij de leverancier van de producten waardoor zij feitelijk geen groothandel meer nodig hebben. De kleine detaillist en horeca koopt in bij groothandels waarvan een aantal ook zelfbediening faciliteiten hebben. Bij deze groothandels kopen bijvoorbeeld ook bedrijven spullen in voor hun kantine. Voor mijn eigen kleine onderneming heb ik nooit zo’n behoefte gehad om spullen daar in te kopen, maar sinds ik mijn activiteiten heb uitgebreid tot investeren in Kazachstan is die behoefte veranderd. Met enige regelmaat gaan er nu pakketten richting Kazachstan met daarin onder andere soep- en maaltijdmixen om de broodnodige variatie te scheppen in de daar vaak eentonige keuken. Tot nu toe heb ik die spullen altijd bij de supermarkt gekocht waar mensen mij wel eens schaapachtig aankeken als ik met een kar vol met Honig pakken bij de kassa kwam. “Ach die arme ziel eet niets anders”, zullen mensen wel gedacht hebben als ik weer eens de lopende band bij de kassa volstapelde.
Vandaag ben ik naar één van de zelfbedieningsgroothandels hier in de buurt geweest om voor mijn volgende zendingen naar Kazachstan eens goed in te slaan. Op zijn zachtst gezegd viel het mij nogal tegen. Er zijn in de reguliere supermarkt ongeveer dertig soep- en maaltijdmixen van Honig te krijgen. Vooral de Super de Boer bij ons in de buurt heeft een ruim assortiment. Bij de Makro waar ik gisteren was kwamen ze niet verder dan de bami, nasi en lasagne en de traditionele soepen zoals groenten- en tomatensoep, En dat terwijl juist die speciale soepen en sauzen heel erg lekker kunnen zijn. Kennelijk is het assortiment volledig afgestemd op het standaard restaurant of de bedrijfskantine waar alleen de niet controversiële gerechten worden geserveerd. Ook de prijs viel mij tegen. Vroeger zat er tussen de groot- en detailhandel altijd een groot prijsverschil. Tegenwoordig kopen zoals ik al zei de supermarktketens rechtstreeks in het groot in bij de producent, waardoor voor hen de schakel van groothandel in feite verleden tijd is. Daardoor zijn—zonder dat de consument het gemerkt heeft—de prijzen in de supermarkten langzaam gedaald tot groothandelsniveau. Neem daar nog de prijzenslag bij die het afgelopen jaar tussen de supermarktketens onderling gewoed heeft, dan is wel duidelijk het prijsverschil nauwelijks nog relevant is. Er waren zelfs veel artikelen in de groothandel die 10 tot 20% duurder waren dan bij de supermarkt waar wij het regulier kopen.