De upgrade vandaag naar WordPress versie 2.0.4—de software waarop deze weblog draait—is succesvol verlopen. Versie 2.0.4 verschilt op weinig punten van de versie 2.0 waarmee de weblog voorheen werkte. Een aantal bugs zijn opgelost, maar belangrijker nog, een aantal beveiligingsgaten zijn gedicht.
Het overzetten van de wijzigingen die ik zelf in de broncode heb aangebracht ging ook vrij probleemloos. De verschillen tussen de versies was dermate klein, dat het gemakkelijk was de aanpassingen over te zetten. Een aantal van mijn modificaties bleek bovendien niet meer nodig, omdat dat in de versie 2.0.4 inmiddels zelf goed opgelost was.
Vanwege gepland onderhoud zal deze weblog op zondag 30 juli vanaf ca. 12:00 uur Nederlandse tijd uit de lucht zijn. Verwacht wordt, dat de weblog in de loop van de avond weer bereikbaar is.
Lammert
Het zal niemand ontgaan zijn dat elektronisch stemmen mijn speciale aandacht heeft. De enige reclame die ik op deze website maak is voor een door XS4ALL oprichter Rop Gonggrijp gestart initiatief om het stemmen per stemcomputer aan de kaak te stellen.
Terwijl de groep Wij vertrouwen stemcomputers niet zich met name richt op de stemcomputers die in de meeste Nederlandse stembureaus staan, heb ik zelf een speciale interesse voor de mogelijkheden en problemen met het stemmen per internet. Dit komt uiteraard omdat ik als Nederlander om útens (zie Fries-Nederlands woordenboek) in November als de verkiezingen gehouden worden in Kazachstan vertoef.
Vandaag kreeg ik van de Nederlandse Ambassade in Almaty een email met instructies voor het registreren als buitenlandse kiezer. Wordt vervolgd.
De nieuwe thermostaat zit in de koelkast van mijn ouders gemonteerd en alles werkt weer perfect. Voorlopig kan het beestje weer zijn diensten bewijzen.
De koelkast die een maandje geleden ophield met functioneren is indertijd speciaal gekocht. Hij fungeert als onderstel voor een vier-pits keramische kookplaat, en daarom is indertijd een model uitgezocht dat qua afmetingen past bij deze kookplaat. Daardoor heeft de koelkast een grotere afmeting dan normaal. Het bleek toen ik op internet op zoek ging naar een passende thermostaat zelfs een model te zijn dat in Nederland nooit officieel verkocht is. Alleen bij onze oosterburen is deze koelkast indertijd over de toonbank gegaan. Een goede zaak dus dat met een eenvoudige thermostaat vervanging voor minder dan 20 euro de koelkast weer nieuw leven ingeblazen kon worden.
Overigens is het één van de modernere typen. De verdamper die de kou inbrengt wordt periodiek verwarmd zodat er geen ijsaangroei plaatsvindt. Daartoe wordt de verdamper opgewarmd tot boven 0. Het water dat er vanaf komt loopt door een klein gaatje naar een bakje bovenop de compressor. De compressor is voldoende warm om vervolgens dit water weer in de omgeving buiten de koelkast te laten verdampen.
Ik had een regelsysteempje met een klok verwacht om dit periodieke verwarmen van het koelelement voor elkaar te krijgen. Het blijkt echter veel simpeler gedaan te worden dan ik dacht.
Bij praktisch alle koelkasten meet de thermostaat niet de ruimtetemperatuur in de koelkast, maar de temperatuur van de verdamper, het platte koelelement boven of achterin de te koelen ruimte. Door deze verdamper op een bepaalde koude temperatuur te houden blijft ook de ruimte waarin de verdamper is geplaatst koel. Voor een binnentemperatuur van zo’n +5 graden moet het element afhankelijk van de grootte van de te koelen ruimte op -5 tot -12 graden gehouden worden. Niet erg wetenschappelijk verantwoord door niet de werkelijke ruimtetemperatuur te meten, maar in de praktijk blijkt het goed te werken.
Bij een normale thermostaat heb je een vaste hysterese. Dit is het temperatuurverschil tussen in- en uitschakelen van de koeling. Stel je de temperatuur in op inschakelen bij -10 graden, dan schakelt de compressor weer uit bij bijvoorbeeld -20 graden. Bij een instelling van 0 graden voor aanschakelen is -10 graden de uitschakeltemperatuur.
Een koelkast met zelfontdooiing werkt anders. Hierbij zit er niet een vast temperatuurverschil tussen in- en uitschakelen, maar is alleen de koudste temperatuur waarbij de compressor wordt uitgeschakeld instelbaar. De warme temperatuur waarbij de compressor moet inkomen is vast ingesteld. Voor het model thermostaat dat ik gemonteerd heb is die inschakeltemperatuur +5 graden. Het effect dat je daarmee krijgt, is dat na een koelcyclus de compressor net zo lang uit blijft staan, tot de verdamper tot minimaal 5 graden boven nul opgewarmd is. Daardoor is alle aangegroeide ijs van de verdamper verdwenen voor een volgende koelcyclus begint.
Een zeer eenvoudig, maar uiterst doeltreffend regelsysteem. Bij sommige koelkasten met zelfontdooiing is bovendien nog een klein verwarmingselementje toegevoegd die tijdens de stilstandperiode van de compressor de verdamper een klein beetje opwarmt waardoor de ontijsperiode korter is en er minder temperatuurschommelingen in de ruimte binnen de koelkast zijn. Of dat verwarmingselement bij onze koelkast ook was gemonteerd kon ik niet ontdekken.
Het is tropisch warm in Nederland. Op mijn kantoor waar ik dit nu zit te tikken heeft de temperatuur de 30 graden al bereikt. De laserprinter—goed voor een behoorlijke hoeveelheid warmte, ook in stand-by mode—heb ik voor de zekerheid maar uitgeschakeld. Gelukkig werk ik met TFT schermen die aanzienlijk minder energie verbruiken dan de gewone straalbuis modellen.
Als het zomer is in Nederland, dan is het ook zomer in Kazachstan zou je denken. Niet dus. Verbaasd was ik door de verhalen van Elmira door de telefoon van aanhoudende regen- en hagelbuien in Jabagly. Het zou er nu volgens de meteorologische kalender 30 graden moeten zijn met een strakblauwe hemel, maar in plaats daarvan valt de neerslag met bakken uit de hemel. Goed voor de toeristen die in augustus komen, dan is het er normaal dor, maar nu waarschijnlijk nog groen, maar niet zo goed voor de toeristen nu, en voor de boeren zoals mijn schoonvader die verwoede pogingen doen om hun hooi droog binnen te halen.
Enkele dagen geleden op de 13e juli was er een primeur. Sneeuw op de berhellingen rond Jabagly op zo’n 1800 meter hoogte. Jabagly ligt zelf op 1100 meter hoogte, dus dat geeft aan hoe koud het toen geweest moet zijn. De foto is op 13 juli gemaakt.
Ik blijf hier nog even doorbakken, hopelijk schijnt binnenkort bij Elmira ook de zon weer.
Afgelopen weekend heb ik mij druk beziggehouden met de weblog. Met name een heel aantal foto’s van Schiermonnikoog en het laatste Kazachstan bezoek zijn toegevoegd. Dat betekent dat er in de maanden juni en juli zo’n twintig berichten toegevoegd zijn.
Een gelukstreffer is ongetwijfeld de foto van de zwartrijder op een goederentrein. Pas thuis zag ik wat ik precies had gefotografeerd.
Soms vergeet je wel eens wat je echte beroep is. Bij mij zou je haast gaan denken dat ik koelkast reparateur ben. In Kazachstan heb ik de vijfentwintig jaar oude Sovjet koelkast van mijn schoonouders al eens aan een nieuw leven geholpen, vanavond was de koelkast van mijn ouders in Nederland aan de beurt.
In Nederland heerst een algemeen idee, dat witgoed artikelen een jaar of tien tot vijftien meegaan en dan af zijn. Wanneer een apparaat het na die tijd opgeeft dan gaat hij bijna automatisch bij het grofvuil, wordt opgehaald door een kringloopwinkel of ingeruild voor een nieuwe. Die tien tot vijftien jaar is echter vooral economisch en gevoelsmatig, maar zeker niet technisch. Een apparaat als een koelkast is zeer eenvoudig opgebouwd. Een compressor pompt wat koelmateriaal rond en een thermostaat bepaalt of die compressor aan, of uit moet. Bij de “ingewikkelde” modellen zit er dan nog een mogelijkheid in om periodiek het koelelement te verwarmen om aanvriezen tegen te gaan. En laat ik natuurlijk het lampje en de deurschakelaar niet vergeten.
Dergelijke technologie gaat rustig dertig jaar of langer mee. Elektromotoren hebben meestal een extreem lange levensduur en het koelmiddel is in een hermetisch gesloten systeem geplaatst waardoor het niet kan ontsnappen of vervuilen. Het enige kwetsbare element in het systeem is de thermostaat.
De thermostaat is feitelijk niet veel anders dan een schakelaartje dat op commando van temperatuur aan- of uitschakelt. Bij hoge temperatuur schakelt de thermostaat aan waardoor de compressor gaat draaien, en als voldoende koeling is ingebracht schakelt hij weer uit. Toen vlak voor ons vertrek naar Kazachstan de koelkast van mijn ouders niet meer op temperatuur wilde komen vermoedde ik daarom al dat het de thermostaat zou zijn. Omdat er nog een tweede koelkast in huis is was er geen haast bij en daarom heb ik de klus pas ter hand genomen nu we terug uit Kazachstan zijn.
De thermostaat bleek inderdaad het probleem te zijn. Ik heb het typenummer opgeschreven en via internet een webwinkel opgezocht waar dat type thermostaat op voorraad was. Zojuist heb ik hem besteld. Dinsdag ligt hij waarschijnlijk bij de post. Dan kan voor 20 euro de koelkast weer zeker tien jaar zijn werk doen.
Maar stel je voor wanneer mijn ouders een reparateur langs hadden laten komen. Voorrijkosten, onderzoekskosten en misschien zelfs nog een tweede keer voorrijkosten om het juiste model thermostaat te bestellen en installeren. Voor dat geld had je bijna een nieuwe koelkast kunnen kopen. Dit soort kastmodelletjes zonder vriesvak staan bij zaken als Scheer & Foppen al te koop vanaf zo’n 130 euro.
Deze week ben ik teruggekomen in Nederland. Elmira en Nathalie zijn achtergebleven in Kazachstan. Zelf ben ik nu in Nederland om projecten uit te voeren. Waarschijnlijk blijf ik hier tot half oktober. Overigens is dat geheel met instemming van Elmira. Eén van de zaken waar ik mij nu namelijk mee bezig ga houden is het ontwikkelen van een website naar een idee van Elmira zelf. Zij ziet daar een goede toekomst in. Ik kan er nog niet teveel over kwijt, concurrentie en zo, je kent dat wel.
Het digitale fototoestel is ook achtergebleven in Kazachstan. Op die manier kan Elmira de komende maanden van Nathalie, en alles wat er aan spannends gebeurt, foto’s maken. De weblog zal daardoor de komende tijd voornamelijk worden uitgebreid met tekst. Dat kan uiteraard ook interessant zijn. Wanneer Elmira, Nathalie en ik weer herenigd zijn zal ik de gaten tussen de teksten opvullen met de foto’s uit die tussenliggende periode.
Ondanks de regen en zelfs sneeuw wat hoger in de bergen liet aan het eind van de dag de zon zich op deze druilerige juli dag toch nog even zien.
Een aantal maanden geleden heb ik een bericht geplaatst over het gebruik van het rode potlood als stemmethode in de gemeente Ooststellingwerf waar ik woonachtig ben. Dertien gemeenten waren bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen nog niet overgestapt op de stemmachine. Het bericht zorgde voor behoorlijk wat reacties op mijn weblog.
Bij de komende Tweede Kamer verkiezingen zal er waarschijnlijk nog minstens één gemeente zijn waar het rode potlood gehanteerd wordt. Volgens een artikel dat ik vandaag in de regionale krant Nieuwe Ooststellingwerver las, zal de gemeente Ooststellingwerf namelijk waarschijnlijk de stemcomputer op korte termijn nog niet invoeren. Reden die wordt aangevoerd door burgemeester Harry Oosterman is, dat uit berichten in de media blijkt dat stemmen met het rode potlood minder gevoelig is voor fraude dan wanneer een stemmachine gebruikt wordt.
“Berichten in de media” Zou hiermee ook deze weblog bedoeld worden? Uit betrouwbare bron heb ik namelijk vernomen dat deze weblog behoort tot het leesvoer van mensen uit de gemeentelijke politiek van Ooststellingwerf.
Waarschijnlijk is echter het strafrechtelijke onderzoek in de Brabantse gemeente Landerd de werkelijke oorzaak van de commotie. Dit onderzoek wordt gedaan in verband met een mogelijk geval van fraude in het stembureau van zorgcentrum Compostella in de deelgemeente Zeeland. Eén kandidaat—G. te Meerman—die tevens op dit stembureau zelf zitting had en verantwoordelijk was voor de stemmachine kreeg hier 181 voorkeursstemmen. Mogelijk is hier gebruik gemaakt van de eigenschap (software bug) van de Nedap stemmachine dat deze meldt dat een stem is uitgebracht, wanneer de bedieningssleutel in de blokkeerstand wordt gedraaid. Op elke stemmachine bevindt zich—zoals de Regeling voorwaarden en goedkeuring stemmachines 1997 voorschrijft—een sleutel waarmee de werking van een stemmachine kan worden geactiveerd of geblokkeerd. Een undocumented feature van het gebruik van deze sleutel heeft mogelijk fraude mogelijk gemaakt. Een exploit van software, net zoals in andere besturingssystemen zoals bijvoorbeeld Windows met de regelmaat van de klok gebeurt.
Een recent initiatief is Wij vertrouwen stemcomputers niet. Ik was dus kennelijk toch geen roepende in de woestijn…
Dat beppe het leuk vindt in de meest vreemde voertuigen plaats te nemen was denk ik onderhand wel bekend. Vandaag heeft ze echter niet alleen in een voertuig gezeten, maar er ook in gereden. Met de ZIL vrachtwagen zijn we een eindje het dorp uitgereden, waarna beppe achter het stuur heeft plaatsgenomen om het gevaarte weer terug naar ons huis te rijden.
Dat dat niet helemaal zonder problemen verliep mag wel uit deze foto blijken. De rem van de vrachtwagen moet wat harder ingetrapt worden dan van een gewone luxe wagen waardoor het gevaarte met behoorlijke snelheid op de juist gerenoveerde sauna van mijn schoonouders afstormde. Gelukkig strandde de vrachtwagen in een hoop zand voor er ergere schade kon ontstaan.
De vrachtwagen mankeert niets, volgens beppe was het de mooiste ervaring tijdens haar vakantie in Kazachstan…
Het uitstappen bleek nog even lastig voor de zeventig jaar oude dame, want door de zandbult bleek de deur nog verder van de bodem af te zijn dan tijdens het instappen.
Metalen zijn duur, ook in Kazachstan. Eén van de problemen die men daardoor vaak tegenkomt is dat putdeksels in het centrale wegdek meegenomen zijn. Soms om thuis dienst te doen maar vaak ook om verkocht te worden.
Hier inspecteert beppe een put in één van de straten in Jabagly. In een stukje straat van zo’n 250 meter missen hier totaal acht putdeksels. Ze zijn geen van allen gemarkeerd, dus zeker in het donker is het oppassen geblazen met de auto.
Dat niet alles in Jabagly rooskleurig is mag blijken uit deze foto. In de Sovjet tijd had het dorp een eigen centraal badhuis. Dat is na de val van het communisme in verval geraakt. In 2004 werd het verkocht voor opslag van tarwe. Het was toen gehavend, maar stond nog overeind.
Recentelijk zijn echter de betonplaten van het plafond en dak verwijderd en verkocht. Er is nu weinig meer over van deze eens centrale dorpsfaciliteit in Jabagly.
Spelen met beppe vindt Nathalie prima, zoals hier bij Gulnara thuis.
Nathalie is gek op snoepen. Hier smult ze van een chocolade snoepje.
Wie dacht dat op het platteland van Kazachstan islam en oude cultuur de boventoon voerden heeft het mis. Weliswaar wat langzamer dan in de grote steden dringt ook hier het moderne leven onstuitbaar door. Piercings en blote navels zijn geen probleem hier. Op de foto praat Elmira’s broertje Ruslan met twee leeftijdsgenoten uit het dorp. Er gaan hardnekkige geruchten dat er tussen Ruslan en de dame rechts meer is dan pure vriendschap. Ze lacht in ieder geval wel erg vriendelijk naar hem…
Huizen in Kazachstan zijn nog als de huizen vroeger in Nederland, met veel gaten en spleten waar vogels zich in kunnen verbergen. Een duif dacht een mooie plek te hebben gevonden boven het plafond van de WC vlak naast de elektriciteitsmeter. Helaas lopen we hier vaak langs, dus is het niet het rustigste plekje om de eitjes uit te broeden.
Af en toe maak je een foto, en pas thuis zie je dat je een heel bijzonder kiekje gemaakt hebt. Deze foto heb ik gemaakt van beppe bij de spoorweg overgang van Abaïl bij Jabagly. De foto was eigenlijk om te tonen hoe lang de goederentreinen in Kazachstan zijn.
Maar kijk eens goed op de foto naar de wagon die links juist het beeld uitrijdt. Er ligt iemand achter de container verscholen. Ik heb het detail in de foto uitvergroot in de rode cirkel geplaatst. De lifter lijkt heerlijk te ontspannen op zijn rode matje dat hij achter de container heeft uitgerold. Een typisch geval van zwartrijden.
Al is Nathalie nog zo klein, krassen met de balpen in beppe’s sudokuboekje vindt ze heerlijk.
Het zwembadje dat Nathalie vorig jaar van Sinterklaas heeft gekregen komt met het warme weer hier goed van pas.
In Nederland maken boeren gebruik van geavanceerde technologie om het gras te maaien en verzamelen. In Kazachstan gaat dat er wat eenvoudiger aan toe. Hier wordt met een T25 tractor met een maaibalk aan de zijkant het gras gemaaid, terwijl een helper achter op de tractor zit. Daar beweegt hij een grote hark op en neer waarmee het gemaaide gras direct in rijen wordt geharkt. Eenvoudig, maar wel heel praktisch.
Op de boerderij lopen de grote varkens binnen een omheining van schrikdraad. De kleine biggetjes kunnen echter vrij op stap. Ze gaan echter nooit ver van hun moeder. Hier komt een groep biggetjes op inspectie om te kijken welke vreemdeling nu weer op de boerderij aangekomen is.
Beppe poseert hier samen met Natasha, Elmira en Nathalie voor het huis dat we voor duizend dollar een paar jaar geleden gekocht hebben. De bedoeling was om het zover op te knappen dat we er zouden kunnen wonen, maar niet lang na de start van de verbouwing werd de waterleiding naar dit deel van Jabagly dichtgeschroefd. Vandaar dat we onze inspanningen nu eerst richten op ons bouwterrein in het centrum van Jabagly.
Een tijdje geleden heb ik gemeld dat de kleine waterkrachtcentrale die bij Jabagly staat in financiële problemen zat. Een krediet van de bank kon niet worden terugbetaald en de centrale zou worden geveild. Grote stroomstoringen waren het gevolg, deels veroorzaakt door overbelasting van het centrale net, en deels door sabotage door gefrustreerde ex-werknemers.
De elektrische rust is in Jabagly echter weergekeerd. Het dorp is definitief op het centrale net aangesloten en de elektriciteitscentrale is verkocht. Deze keer niet aan iemand die hem wil exploiteren om energie op te wekken, maar om er een zalencentrum voor bruiloften en partijen van te maken. Op zich een mooie lokatie, zo vlak bij de bergen, maar ik denk dat maar weinig bezopen Kazachen zich daar later iets van zullen herinneren.
Beppe heeft zich voorgenomen om in alle beschikbare voertuigen in Kazachstan te gaan zitten. Hier heeft ze plaatsgenomen in de T40 tractor van Ruslan waarmee hij normaal op stap gaat om hooipakjes te persen.
Elmira’s zus Diana woont al ongeveer een jaar in Taraz, een stad ongeveer 100 kilometer ten oosten van Jabagly. Elmira’s ouders zijn er nog nooit geweest. Omdat beppe graag alle zussen van Elmira weer wil ontmoeten gaan we vandaag met een volgeladen auto naar Taraz.
Diana woont in een tweekamer appartement in één van de woonblokken van de stad. Ze woont daar samen met haar zoontje Alexei, en een schoonzusje. Haar man is praktisch nooit thuis, hij werkt in de olieindustrie in Atyrau. Wanneer we binnenkomen is de tafel reeds gedekt. Diana heeft een opleiding voor instellingskok, dus dat zit wel snor.
Jabagly ligt in de punt van de driehoek die wordt gevormd door het Tien Shan en Karatau gebergte. In de punt wordt de wind uit het westen omhoog gestuwd waardoor er zich wolken vormen en er regen valt. Dit is de reden dat juist op deze plek het oudste natuurreservaat van Centraal Azië ligt. Op de foto een stortbui boven het dorp waarbij de regen letterlijk met bakken uit de hemel valt.
Het is zomer in Kazachstan en de meeste vruchten zijn nu rijp. Daarom is het het seizoen van het inmaken van allerhande vruchten voor de winter. In weckflessen, of als jam.
Hier maakt Elmira een grote pan met abrikozen klaar.
