Lammert’s Weblog

Weinigen zullen ervan gehoord hebben, Bank Bercoop in het Friese Olderberkoop. Deze bank, met twee kantoren en een marktgebied van vier gemeenten was de afgelopen 104 jaar de kleinste onafhankelijke bank van Nederland. Op eigen verzoek worden ze nu echter opgeslokt door de Friesland bank, “om in te spelen op de vele wijzigingen in de financiële sector”, zo luidt het officiële commentaar.

Met het einde van de zelfstandigheid van deze bank komt ook het einde van mijn relatie met hen. Vele jaren was ik zowel particulier als zakelijk klant bij hen. Afgelopen week heb ik na het bekend worden van de opkoop door de Friesland bank echter mijn laatste rekening opgezegd. Bij een regiokantoor van de Friesland Bank wil ik geen klant zijn.

Voorlopig is alles overgeheveld naar de Postbank. Simpel, goedkoop en de meeste faciliteiten zijn aanwezig. Alleen via internet overschrijven naar buitenlandse rekeningen is daar niet mogelijk, maar dat kon ik bij Bank Bercoop ook al niet: daar kon ik via internet helemáál niet bankieren

Vandaag is een belangrijke dag in Nederland. Meer dan twaalf miljoen mensen mogen op daarvoor aangewezen plaatsen aangeven wie zij vinden dat de komende vier jaar hun belangen in het Nederlandse parlement moet verdedigen. Tot voor kort was het de bedoeling dat slechts 10 gemeenten—waaronder mijn gemeente Ooststellingwerf—die keuze met het rode potlood zouden laten maken. Door recente ontwikkelingen op het gebied van stemcomputers zijn daar een aantal gemeentes bijgekomen.

Ik heb reeds besloten welk vakje ik rood zal kleuren, dus ik zal straks in het stemhokje niet lang hoeven dralen om mijn keuze bekend te maken.

Het weer in Zhabagly lijkt te zijn omgeslagen. Vannacht is de eerste sneeuw in het dorp gevallen en er ligt nu zo’n acht centimeter. De temperaturen zijn flink gedaald waardoor de sneeuw ook overdag blijft liggen. Mijn schoonvader is vandaag naar Wanovka geweest en de centrale weg was moeilijk begaanbaar omdat zich onder de sneeuwlaag een gladde ijslaag had gevormd. Gelukkig hebben wij onze winterbanden met spikes in de kelder liggen dus als het zo blijft komen die onder onze Lada zodat wij ons in ieder geval veilig over de weg kunnen begeven.

Net als vorig jaar zal dit wel weer een winter worden waarin wij regelmatig gestrande auto’s op zomerbanden uit de ondergesneeuwde bermen moeten trekken. Hopelijk valt er niet zoveel sneeuw als twee jaar geleden, want in februari is Elmira uitgerekend en het zou prettig zijn als we als het moment daar is zonder al te veel problemen een kraamkliniek kunnen bereiken.

Kazachstan heeft een snel groeiende economie waardoor veel mensen voor de eerste keer in staat zijn een auto te kopen. Dit is te zien aan het rappe tempo waarmee de wegen in de steden volraken. De meeste mensen kopen een tweedehands uit het buitenland geïmporteerde wagen. De gedachte om in een Lada of Moskwitsch rond te rijden is de meesten te veel, hoewel ik uit eigen ervaring kan zeggen dat je er ook mee van A naar B kunt komen en het aanbod van goede reserve onderdelen veel groter is dan van de gemiddeld 15 jaar oude tweedehands westerse barrel.

Prijs speelt een belangrijke rol bij de keuze—zo rijk zijn de nieuwe rijken ook weer niet—en daarom wordt bij vergelijkbare modellen vaak gekozen voor de goedkopere optie. Dat is tegenwoordig veelal een auto uit Japan. Japanse auto’s zijn goedkoper dan auto’s uit West Europa, mogelijk omdat de koopjes in West Europa al zijn weggevist door de Polen, Roemenen en andere Oostblok bewoners. Auto’s uit Japan hebben echter één nadeel, het stuur zit rechts.

Een stuur aan de rechterkant is geen probleem in Japan zelf, waar links gereden wordt. Japan is met zijn links rijden redelijk geïsoleerd in de regio waardoor de afzet van tweedehands auto’s moeilijk is. Tot voor kort was Kazachstan één van de landen waar hun afgedankt rollend staal nog heen kon worden getransporteerd. Daar komt per presidentiëel decreet vanaf 1 januari 2007 echter een einde aan.

In drukke steden als Almaty, Astana en Shymkent worden veel verkeersongelukken veroorzaakt door chauffeurs die door hun rechtse zetel bij invoegen en kruisingen onvoldoende zicht op de weg hebben. Om het verkeer veiliger te maken is de import van dergelijke voor het Kazachstaanse verkeer ongeschikte auto’s per volgend jaar verboden, en per 1 januari 2009 komt er zelfs een verbod om in een auto te rijden waar het stuur rechts gemonteerd is.

Veel nieuwe rijken zien hun droom in rook opgaan en hebben recentelijk in Astana geprotesteerd tegen deze nieuwe regel. Het zal waarschijnlijk geen baat hebben. Verkeer is één van de belangrijkste doodsoorzaken in Kazachstan en er is de overheid alles aan gelegen om dat terug te brengen tot normale proporties.

Elmira is vandaag met haar moeder naar het diagnostische centrum in Shymkent geweest. Haar moeder is voor een onderzoek geweest in verband met haar langdurige astmaklachten, en Elmira heeft een echo laten maken van ons tweede kind in wording, dat nu zo’n zes maanden op weg is.

De astmaklachten van mijn schoonmoeder zijn hoogstwaarschijnlijk het gevolg van een allergische reactie. Eerdere longfoto’s hadden al aangewezen dat er geen sprake meer is van een infectie in de longen of bronchiën, en de klachten zijn met name erger geworden sinds haar intrek in het nieuwe huis in het dorp. Daarvoor vertoefde ze met name op de boerderij waar veel buiten gewerkt wordt en het huis vrij tochtig is, het nieuwe huis tocht minder en procentueel brengt ze er veel tijd in door. Ik heb Elmira door de telefoon uitgelegd dat in Nederland de huisstofmijt één van de belangrijkste oorzaken van allergiereacties is, en dat vervangen van de traditionele Kazachse dekens door een anti-allergisch dekbed en verwijderen van andere producten uit de slaapkamer waar de huisstofmijt zich in kan nestelen al een heleboel kan helpen.

Elmira zelf ging voor een echo. Alles zag er goed uit volgens de arts. het hartje klopt zeer goed en ze durfde zelfs met stelligheid het geslacht te noemen. Nou neem ik dat met een korreltje zout. Van Nathalie werd met zekerheid gezegd dat het een jongetje zou worden. We zien het wel begin volgend jaar bij de geboorte. Het geslacht is één van de meest onbelangrijke zaken, tenminste voor een pappa van niet-Kazachse afkomst.

Geheel onverwacht kreeg mijn schoonvader Sagit vandaag een telefoontje. Het was iemand uit Shymkent die vroeg of hij langs wilde komen op een vergadering aldaar. Niet helemaal wetend wat hij daar moest is hij die kant opgegaan. Elmira en de anderen bleven thuis, zo belangrijk zou het wel niet zijn.

Aangekomen in Shymkent bleken zich in een zaal zo’n 1500 mensen verzameld te hebben. Vanuit de Oblast (zeg maar de provincie) had men het nodig gevonden personen die zich de afgelopen jaren bijzonder hadden ingezet voor de gemeenschap in het zonnetje te zetten. Totaal zo’n 15 mensen waren uitgekozen, waarvan drie uit het Tjulkibasski rayon (gemeente) waar wij wonen. Geheel tot zijn eigen verrassing was mijn schoonvader één van hen.

Toegegeven, voor een Kazach is mijn schoonvader niet helemaal standaard. In plaats van elke dag met een fles wodka voor de televisie te hangen is hij vaak druk in de weer. Niet zelden begint zijn werkdag al ’s ochtends om een uur of zeven en naast zijn boerderij—die inmiddels vanwege ons Nederlandse sperma en de elektrische afrastering de officiële status van technologisch geavanceerde voorbeeldboerderij heeft—is hij niet zelden op zijn bulldozer te vinden om allerhande lokale projecten te ondersteunen. En ook als mensen het liefst binnen bij de warme kachel zitten zoals anderhalf jaar geleden toen er ’s winters extreem veel sneeuwval was in Jabagly heeft hij tot in de nacht in zijn onverwarmde bulldozer doorgewerkt om de weg vrij te maken zodat een hoogzwangere vrouw op tijd naar de kraamkliniek in Wanovka kon komen.

Een oorkonde en een telvisie waren het cadeau vandaag. En als een echte Kazach heeft hij de avond thuis doorgebracht. Voor de televisie met een fles wodka; maar voor deze keer mag het.

De uitslag van mijn Aidstest is binnen en zoals verwacht ben ik niet besmet met het virus. Toch wil ik het er nog even over hebben.

Infectieziekten komen voor in soorten en maten. Sommige zijn zeer zeldzaam en bieden nauwelijks gevaar voor de volksgezondheid, anderen hebben een groot verspreidingsgebied en zijn moeilijk te bestrijden. TBC en AIDS zijn twee van de wereldwijd meest voorkomende infectieziekten en hebben beiden een impossante historie van dodelijke slachtoffers. Op basis daarvan zou je verwachten dat beide ziekten op ongeveer gelijke wijze behandeld zouden worden.

In Kazachstan staan TBC en AIDS wat opsporing en bestrijding betreft inderdaad ongeveer op hetzelfde niveau. Beide ziekten worden gezien als een bedreiging van de volksgezondheid waarbij het van belang is de verspreiding van de ziekteverwekker te kennen. Daarom worden jaarlijks Röntgenscans van de bevolking gehouden, en op dit moment wordt een bevolkingbreed bloedonderzoek gedaan naar het voorkomen van AIDS in de samenleving. Ook bij ziekenhuisopname, bevalling en dergelijke behoort het ondergaan van een AIDS test tot de standaardprocedure.

Wat Kazachstan op deze manier gedaan heeft is AIDS uit de taboesfeer te halen. De ziekte wordt behandeld als een normale ziekte net als bijvoorbeeld TBC, en wanneer een persoon weet dat hij geinfecteerd is kan hij adequate maatregelen nemen zoals voorkomen dat hij anderen besmet, en middels medicatie het verloop van de ziekte remmen.

Hoe anders is dat in ons kneuterige Nederland.

In begin jaren tachtig werd op de televisie voor het eerst melding gemaakt van de nieuwe ziekte AIDS. Wat de meeste mensen vergeten zijn is dat de primeur niet kwam van een nieuwsprogramma van een progressieve omroep, maar dat de eerste berichtgeving werd gedaan door de Evangelische Omroep. AIDS werd geplaatst in de hoek van verderfelijke activiteiten als homosex en veel wisselende relaties. Nooit eerder had de omroep zo’n machtig wapen in handen gehad om aan te tonen hoe belangrijk monogamiteit was, en onthouding van sex voor het huwelijk. Je zou verwachten dat na bijna 25 jaar dat wel zou zijn veranderd. De infectie met het HIV virus leidt door de huidige beschikbare remmers al lang niet meer tot een zekere vroege dood, maar er rust nog steeds een taboe op AIDS.

Kijk maar eens hoe een bij ons zeldzame infectieziekte als TBC wordt behandeld. Wanneer een epidemie van die ziekte wordt vermoed, worden alle beschikbare middelen ingezet als kranten, radio en televisie om alle mensen te mobiliseren die mogelijk geinfecteerd zouden kunnen zijn. Mantoux testen worden uitgevoerd, en bij mensen waar dat niet mogelijk is om welke reden dan ook, worden Röntgenfoto’s gemaakt. Even voor de goede orde, Röntgenfoto’s zorgen voor stralingsbelasting van het lichaam en zijn schadelijk.

Hoe anders gaat dat met AIDS. De test naar AIDS kan geschieden door bloedonderzoek, en levert in tegenstelling tot een Röntgenfoto geen lange termijn schade op voor het lichaam. Iemand die besmet is met AIDS is een levenslang risico voor zijn omgeving—in tegenstelling tot iemand die besmet is met TBC, omdat daar na de behandeling de ziekteverwekker volledig uit het lichaam verdwijnt—en de kosten voor de samenleving om iemand met AIDS dagelijks van AIDS remmers te voorzien zijn vele malen hoger dan de tijdelijke behandeling van een TBC geinfecteerde met adequate antibiotica. Opsporing van AIDS geinfecteerden zou daarmee m.i. hogere prioriteit moeten hebben dan TBC.

Het grote probleem is hier de grondwet, waar de onschendbaarheid van het lichaam is geregeld. Dat betekent in feite dat de grondwet een vrijbrief geeft om in onwetendheid anderen te besmetten met een potentieel dodelijke ziekte. De publieke opinie is nog steeds zo, dat AIDS een moeilijk bespreekbaar onderwerp is en dat vrijwillige AIDS testen niet op grote schaal gedaan worden. Voor wat achtergrond een recent Schrorer onderzoek.

Geef mij het Kazachstaanse systeem maar. AIDS is geen taboe, AIDS is een normale infectieziekte.

Lammert

Televisie is een belangrijk medium om wereldnieuws over te brengen. Veel reizigers in verre landen duiken zo af en toe voor de televisie om bijgepraat te worden over de ontwikkelingen in de wereld. Hoe erg de honger naar nieuws is blijkt wel uit het feit dat bijna al onze gasten ’s avonds ons zender arsenaal op de satelliet ontvanger afscannen naar informatie. Niet voor niets gaan we vóór het nieuwe seizoen begint een schotel installeren waarmee Hotbird valt te ontvangen waarop een aantal Engelstalige nieuwszenders wordt uitgezonden. In veel hotels in het buitenland wordt óf CNN, óf BBC World aangeboden als één van de zenders die via de televisie op de kamer kan worden ontvangen. Ook voor thuisblijvers zijn de reguliere zenders als CNN, BBC World en FoxNews een belangrijke bron van nieuws.

Sinds vandaag is er echter een geduchte concurrent bij.

De Arabische televisiezender Al Jazeera werd door velen al gezien als de serieuze tegenhanger van de traditionele Westerse nieuwsstations. Omdat tot nu toe alleen in het Arabisch uitgezonden werd was het publiek beperkt tot mensen met een achtergrond uit het Midden Oosten of Noord Afrika. Sinds vandaag is daar echter verandering in gekomen. Al Jazeera heeft namelijk haar Engelstalige kanaal officieel de lucht in gebracht en via een serie satellieten—en in Nederland ook via het kabelnetwerk van Essent—kan het nieuws vanuit het perspectief van de in Qatar gevestigde nieuwszender in het Engels worden bekeken. Voor de lancering heeft de zender een grote schare van journalistieke kopstukken uit het Westen aangetrokken. Ondanks dat toen ik vanavond keek de uitzendingen nog maar enkele uren gestart waren gaf het toch al het beeld van een professionele nieuwsorganisatie met jarenlange ervaring.

Al Jazeera bericht over dezelfde wereldproblematiek als de andere zenders, maar vanuit een ander perspectief. Nu daarom de zender in een gangbare Westerse taal te ontvangen is zal dat ongetwijfeld tot een verschuiving van de beeldvorming en opinie van een groep kijkers leiden. Waar de Arabieren uit het Midden Oosten tot voor kort alleen macht over het Westen konden uitoefenen via de olie hebben ze naast handels- en vakantieparadijs Dubai nu weer een geduchte nieuwe pijler in stelling gebracht.

Morgen is een belangrijke dag in Kazachstan. Dan wordt namelijk begonnen met het in omloop brengen van een nieuwe serie papiergeld. Elke zeven jaar wordt het ontwerp van het papiergeld in Kazachstan vernieuwd en wordt de beveiligingstechnologie aan de nieuwste standaarden bijgesteld.

De afgelopen paar maanden zijn de Kazachen al via de televisie dagelijks geinformeerd over het nieuwe geld en de echtheidskenmerken daarvan. Daarnaast heeft de overheid een meertalige website geopend waar deze informatie kan worden teruggevonden. Voor wie wil weten hoe het Kazachstaanse geld er vanaf morgen uitziet kan kijken op de website www.tenge2006.kz.

Het is één van de vervelendste zaken als ik even terug ben in Nederland. De bijna dagelijkse telefoontjes—meest van telefoonaanbieders of financiële dienstverleners—om mij het één of ander aan te smeren.

Vandaag was de beurt aan Orange. Het telefoongesprek voldeed volledig aan het signalement: tijdens de lunchtijd, nummerherkenning onzichtbaar gemaakt en een telemarketing stem die vraagt of het ongelegen komt dat hij enkele vragen stelt.

“Heeft u ook een roamingcontract met een Kazachstaanse telefonieaanbieder?” vraag ik.
“Oh, u belt vaak met Kazachstan?” is de wedervraag.
“Nee, ik bel vaak IN Kazachstan.” antwoord ik.
“U bedoelt een internationaal contract, ik weet niet of wij daar een vestiging hebben.”

De persoon aan de andere kant had het duidelijk nog niet door, dus maar even uitleg aan de slecht geïnstrueerde persoon aan de andere kant waar ik het over heb.

“Een roaming contract is een afspraak tussen een Nederlandse provider zoals Orange of KPN en een buitenlandse provider dat ik met een Nederlandse telefoon in het land van die provider kan bellen.”
“Oh, dat wist ik niet. Ik weet niet of wij zo’n contract hebben met Kazachstan. Ik geloof niet dat dit gesprek verder zinvol is.”

En zo was ik weer een telemarketeer kwijt. Roaming is een probleem in Kazachstan. KPN heeft met slechts één van de drie providers K-Mobile een roaming contract. De situatie voor andere Nederlandse mobiele telefonie aanbieders is niet gunstiger. Daarom dien je erg goed op te letten met welk type mobiele telefoonabonnement je naar Kazachstan om daar te kunnen bellen en gebeld worden. Omdat elke Kazachstaanse provider bovendien een ander dekkingsgebied heeft kan de meest geschikte Nederlandse aanbieder per regio waar je reist verschillen. Zelf heb ik in Kazachstan een redelijk goede dekking met mijn KPN abonnement dat verbindt via het K-Mobile netwerk, en mijn lokale Activ pre-pay kaart die via het K’Cell netwerk functioneert.

Als fervent lezer van het weekblad Donald Duck zie ik regelmatig stripverhalen waarin hij in zijn auto zit. Kleiner dan alle andere auto’s in Duckstad, en altijd met het nummerbord 313.

Het lijkt op het eerste gezicht een fantasieauto, een tweezitter met een kofferbak waarin opengeklapt de neefjes kunnen plaatsnemen. In werkelijkheid blijkt deze auto echter geïnspireerd te zijn door een model dat tussen 1938 en 1941 daadwerkelijk in de Verenigde Staten te koop was. De auto werd gefabriceerd door de Bantam fabriek en in verschillende uitvoeringen zijn er totaal zo’n 7000 exemplaren van gebouwd. Door de Tweede Wereldoorlog stopte de productie en richtte de Bantam fabriek zich volledig op het ontwerp van haar andere product, de Jeep.

Een Bantam die model heeft gestaan voor Donald’s auto is een gewild collectorsitem tegenwoordig. Het heeft van formaat een beetje weg van de Fiat 600 of Suzuki Alto, maar qua stijl heeft het wel wat meer.

Er is een website die veel aandacht besteedt aan de Bantam modellen en er zelfs een hele fotogallerij op nahoudt.

Kazachstan weet zich—gesteund door de bekendheid die Borat met zijn nieuwe film aan het land geeft—zich langzaam uit haar onbekende positie te bevrijden. Ik merk dit aan een toename van emails over onderwerpen die met het land samenhangen, en met een toename van het aantal berichten op de discussie forums over Kazachstan die ik onderhoud, zoals op Go Kazakhstan! Of deze toename van bekendheid zich ook in een toename van bezoekers zal omzetten moet de komende jaren echter blijven. Het effect van Borat’s film zal in enkele maanden uitgewerkt zijn en dan hangt het af van het lange termijngeheugen van mensen in hoeverre Kazachstan in hun herinnering blijft.

Vandaag heb ik een rondje Nederland gedaan. Als onderdeel van de aanvraagprocedure voor een Kazachstaanse verblijfsvergunning heb ik een speciaal visum nodig. Dit visum met de Russische naam tsjastnaje pajezdka is een visum voor privé doeleinden met als belangrijkste verschil met een regulier toeristen of zakenvisum dat de duur ervan bij de immigratiepolitie in Kazachstan verlengd kan worden. Bij andere visumvormen dien je uiterlijk de einddatum van het visum het land te verlaten, maar bij een tsjastnaje pajezdka hoeft dat niet, zolang de reden waarvoor je het visum aangevraagd hebt nog geldig is.

Ik heb het visum aangevraagd met als reden het afwachten van de toekenning van de verblijfsvergunning, en dat betekent dat zolang er in de hoofdstad Astana niet over mijn lot beslist is ik kan blijven in Kazachstan. Dat is prettig, omdat over niet al te lange tijd ons tweede kind ter wereld zal komen en ik daar uiteraard graag bij wil zijn.

De afgifte van het visum op de Kazachstaanse ambassade in Den Haag ging uitermate snel, en binnen een uur stond ik weer buiten met in het paspoort de gewenste sticker geplakt. Omdat er van verder werken vandaag toch weinig zou komen—het was al één uur ’s middags—besloot ik om een omweg te maken langs mijn zus, die sinds enkele weken met een acute hernia aan huis gekluisterd is.

De meeste hernia gevallen genezen vanzelf zonder operatie door rust en ook bij mijn zus lijkt het deze kant op te gaan. Weliswaar nog lopend als een bejaarde vrouw van 85, en buiten de deur voortgeduwd in een rolstoel, lijken de problemen met de dag minder te worden. Het was vandaag zelfs zo goed dat het mogelijk bleek om in een restaurant in de binnenstad van Nijmegen uit eten te gaan.

Beterschap gewenst dan maar

In Kazachstan heb ik recentelijk een blokschaaf gekocht. Een tussenmodel zeg maar. Niet een Chinees exemplaar voor een paar Tenge, maar een “designed in Germany” voor 11 euro. De schaaf zelf is van redelijke kwaliteit, al laat de afwerking hier en daar nog wat te wensen over. Zo is de beitel niet al te scherp en op internet zocht ik daarom naar een pagina waarop wordt uitgelegd hoe je het beste een schaafbeitel kunt sliipen. Daarbij kwam ik twee interessante pagina’s tegen van Gamma en Karwei, twee doe-het-zelf ketens in Nederland.

Valt er ook iets op? De layout van de websites is totaal verschillend, maar de inhoud van de tip pagina is woordelijk hetzelfde. Zelfs de afbeeldingen komen overeen. Iets doet mij denken dat Gamma en Karwei in feite van dezelfde eigenaar zijn…

De vlucht van Kazachstan naar Nederland duurt—afhankelijk van de richting en de wind—tussen de zes en zeven uur. Nog niet echt heel lang vergeleken met de vluchten die ik in het verleden heb gemaakt naar landen als Indonesië, Singapore of Zuid Afrika, maar toch lang genoeg om vervelend te zijn. Op het traject naar Almaty werden in het verleden door KLM meestal oudere modellen van Boeing ingezet. Weinig comfort, kleine stoelruimtes en een paar centrale televisieschermen aan het plafond.

Vanochtend was het echter een aangename verrassing toen ik bij het instappen bemerkte dat KLM voor deze keer gekozen had voor een vrij nieuwe Airbus 330. Dit model airbus is—ook in de economy class—voorzien van een personal entertainment system, wat betekent dat elke stoel is uitgerust met een eigen klein televisieschermpje en de mogelijkheid om uit een filmkeuze van zo’n 50 titels te kiezen. Daarnaast kunnen spelletjes worden gespeeld zoals het aloude Pong (inderdaad, dat televisie tennis dat je 25 jaar geleden kon kopen voordat de personal computers op de markt waren) en wat nieuwere varianten.

Dat maakt het vliegen op het traject opeens heel wat minder saai. Ik heb gekozen voor de film “Lawrence of Arabia”, die zo’n drie uur duurde, gevolgd door een aantal tekenfilms uit het kindermenu. Afgewisseld met de langskomende hapjes en drankjes bleek de vlucht op die manier redelijk aangenaam te zijn. Nog steeds te lang en te saai, maar in ieder geval iets minder vervelend.

Af en toe ga ik in Kazachstan naar de Nederlandse ambassade om wat zaken te regelen. Meestal heeft het te maken met een visum voor een bezoek van Elmira aan Nederland, maar vandaag was het voor mijzelf.

Ik zit midden in de aanvraagprocedure van een verblijfsvergunning voor Kazachstan en één van de vereisten is een “verklaring van geen bezwaar” van de Nederlandse ambassade voor het wonen in Nederland. In Nederland kennen we zoiets niet. De Nederlandse overheid is al lang blij wanneer weer iemand uit het overbevolkte landje vertrekt, maar een aantal landen—waaronder tot niet lang geleden Kazachstan zelf—geeft nog exit visums af voor staatsburgers die zich in een ander land willen vestigen.

De Nederlandse dame achter de balie keek mij met grote ogen aan. De vaste bemanning van de ambassade is recentelijk afgelost, en het was de eerste keer dat ze van zoiets hoorde. Gelukkig had ik een lijst bij mij van de Kazachstaanse Immigratie Politie van alle benodigde documenten waarop ook deze oprot-verklaring stond vermeld. Deze lijst werd met dank in ontvangst genomen en gekopieerd, omdat het de eerste keer bleek dat de ambassade een lijst van de immigratiedienst in handen kreeg van de actuele vereisten voor het aanvragen van een verblijfsvergunning. Na een uurtje wachten kreeg ik de ondertekende en afgestempelde verklaring overhandigd. In het Russisch zelfs, zodat een notarieel bekrachtigde vertaling niet meer nodig was.

Dat ik als eerste een preciese lijst van benodigde immigratiedocumenten kon tonen is niet zo vreemd. De oblast (provincie) waar ik woon grenst aan Oezbekistan, en met name uit dat land is er een grote groep van (r)emigranten met deels etnisch Kazachse achtergrond—zogenaamde Oralman—die zich door de slechte economische situatie in Oezbekistan nu in Kazachstan wil vestigen. Om niet horendol te worden van alle aanvragen heeft de Russische dame bij de immigratiedienst die alle aanvragen sorteert en controleert voor ze naar het ministerie in Astana gaan deze lijst opgesteld. Bovendien zorgt de lijst voor een behoorlijke vermindering in aanvragen. Mensen die hun Kazachse roots niet kunnen aantonen—zoals Oezbeken die met een Kazachse partner getrouwd zijn—moeten een vermogen van minimaal 1,4 miljoen tenge op een Kazachstaanse bankrekening hebben staan (omgerekend 8500 euro) om in de eerste jaren in de kosten van levensonderhoud te kunnen voorzien. Deze financiële drempel is voor de meeste Oezbeken niet te overwinnen.

Af en toe koop je een cadeautje voor Nathalie dat een schot in de roos is. Ze zit nu in de fase van lopen, trekken en sjouwen en daarvoor hebben we een eend op wielen gekocht dat bij het voortduwen lawaai maakt en beweegt. Ze vindt het werkelijk prachtig. Je kunt tegenwoordig op grote afstand horen waar Nathalie uithangt.

Wanneer je zaken doet op internet trek je bijna automatisch mensen aan die op slinkse wijze proberen zelf rijker te worden van jouw bezigheid. Al jaren ontvang ik—eerst per gewone post, nu per email—voorstellen van Nigeriaanse ex-overheidsdienaren die een slordige paar miljoen op een bankrekening hebben staan en die via mij willen witwassen. Dit soort oplichting raakt langzamerhand bekend waardoor er minder mensen intrappen en daarom hebben de Afrikanen zich nu tot een wat minder opvallende vorm van oplichting gewend.

De standaard vorm die nu gehanteerd wordt is dat bij een niets vermoedende firma een bestelling wordt gedaan, vooruitbetaald, de firma een deel van het geld doorbetaalt aan een sub-contractor en dat vervolgens via creditcard of bank de oorspronkelijke betaling door de oplichter wordt teruggevorderd. In Nederland is dit type oplichting via een bank vrij lastig, omdat een eenmaal gedane bankbetaling zeer moeilijk terug te vorderen is. Veel banken in het buitenland (onder andere de VS) kennen echter een terugroep regeling van een week tot een maand bij elektronische overschrijvingen, waardoor je als leverancier pas na een maand werkelijk zeker bent van je geld. Voor de meeste in Nederland gangbare creditcards geldt een terugvordertijd van een maand. Pas na die periode is de betaling onherroepelijk.

Gisteravond en vannacht ontving ik een serie telefoontjes van zogenaamde geintereseerde Malinesen die Kazachstan willen bezoeken. Ik ben zelf in Mali geweest en ik kan uit eigen ervaring zeggen dat de kans dat iemand uit dat land geinteresseerd is om Kazachstan in de winter te bezoeken vrij klein is. De service die in gebroken Engels van mij verlangd werd was visa support, iets wat wij niet doen. De beller zat zogenaamd in Tunesië, en daar was geen Kazachstaanse Ambassade.

De telefoongesprekken (steeds onderbroken door een slechte verbinding) verliepen vrij vertaald ongeveer als volgt.

’s Avonds om een uur of negen naar ons vaste telefoonnummer

Hij: “Goedemorgen, wij komen van Mali en Senegal en willen naar Kazachstan, maar hier is geen Kazachstaanse Ambassade”
Ik: “Om naar Kazachstan te gaan heb je een visum nodig”
Hij: “Maar er is hier geen ambassade”
Ik: “Dan moet je naar een land waar wel een ambassade is en daar een visum aanvragen”
Hij: “We kunnen niet naar een land met een ambassade”
Ik: “Als je geld hebt om naar Kazachstan te komen heb je ook geld om naar een land met een
ambassade te gaan”.
Hij: “Ja, geld hebben wij, maar geen ambassade”.
Ik: “Dan neem je een kameel en trek je door de Sahara naar een land met een ambassade”.
Hij: “Waar ligt kameel?”
Ik: “Een kameel is een dier met vier poten dat door het zand sloft”
Hij: “Waarom werk je niet mee”
Ik: “Om de telefoonkosten van jullie oplichters hoger te laten zijn zodat het jullie geld kost en niet mij”
Hij: “Bel mij dan terug op mijn nummer zodat ik niet hoef te betalen”

Vervolgens, ’s nachts om een uur of twee op mijn mobiele telefoonnummer een collega van bovenstaande beller:

Hij: “Hallo, wij willen met zijn tweeen naar Kazachstan maar er is hier geen ambassade”
Hé, interessant, een paar uur geleden waren ze nog met zijn drieën
Ik: “Oh, je komt uit Mali”
Vijf seconden stilte waar bij je de andere kant hoort denken “Hoe kan hij dat nou weten?”
Hij: Eh ja, ik kom uit Mali…”
Ik: Met duidelijk geen zin om dit weer tien minuten te laten duren, midden in de nacht “Allo, allo, allo, allo, allo, allo, allo, …”
Hij: “Versta je mij?”
Ik: “Ja, ik versta je, allo, allo, allo, allo, …

Eindelijk hangt de persoon aan de andere kant op, weer een paar euro’s aan telefoonkosten armer.

Een paar maanden geleden is begonnen met de renovatie van de buitenkant van het huis van mijn schoonouders. Deze keer is er niet het gebruikelijke witterskalk opgekomen, maar een waterbestendige acryl muurverf voor buitenmuren in zachtgeel. De uitstraling van de woning is plotseling heel anders.

Gastarbeiders in Kazachstan zijn geen vreemde verschijning. In onze regio zijn het met name mensen uit Oezbekistan die seizoenarbeid verrichten in de landbouw of bij constructiewerkzaamheden. Steeds vaker zien we echter Chinezen opduiken hier, ondanks dat we zo’n 1000 kilometer van de Chinese grens verwijderd zijn.

In Shymkent is een groot bouwproject van een Chinese projectontwikkelaar met voornamelijk Chinees personeel, en sinds kort heeft een agrarisch bedrijf in Tjulkebas een aantal Chinezen in dienst voor het poten en rooien van arbeidsintensieve gewassen. Vandaag kwamen deze Chinezen op een klein tractortje langs in ons dorp om hun waren uit te venten. Eén van de twee sprak redelijk Russisch, de ander alleen Chinees. De tomaten waren goed en niet al te duur, dus voor een speciale Kazachse salade hebben we een heel aantal kilos ingeslagen.

Er is nog iets opvallends op de foto te zien. Na vele jaren heeft gemak het gewonnen van mooi. Recentelijk heeft Elmira namelijk haar haar laten kortwieken.

Een tijdje geleden vond onze mobiele telefoonprovider het nodig het kengetal voor mobiele nummers te wijzigen van 300 naar 701. Niet lang daarna werd in ons dorp een nieuwe telefooncentrale geplaatst waardoor de traditionele 56 aan het begin van een nummer moest worden veranderd in 55. Nu is het de beurt aan de postcodes. Het traditionele postcode nummeringssysteem is gebasseerd op een zescijferige code zoals die in de Sovjet Unie gebruikelijk was. Dit nummeringssysteem is nu overboord gegooid, en alle dorpen en wijken is een nieuwe postcode toegekend. Weer zes cijfers zoals het oude, maar in een andere range. Zo moet op post aan ons geadresseerd tegenwoordig de postcode 161310 worden gezet. Dat u het maar weet.

Vandaag is het feest, en uit Shymkent hebben we een taart meegenomen. Elmira’s vader Sagit is namelijk 51 jaar oud geworden. Tenminste, dat zegt het bevolkingsregister. In werkelijkheid is hij 52. Elmira’s grootouders woonden ten tijde van de geboorte van Sagit diep in de bergen in het dorpje Raevka (tegenwoordig Jirsu geheten). In die novembermaand van 1954 was het zulk slecht weer dat het niet lukte om de geboorte binnen enkele dagen bij de burgerlijke stand aan te geven. Ook nu komt dat nog vaak voor. Het dorp is ’s winters gemiddeld drie maanden van de buitenwereld afgesloten door de sneeuw.

Toen het weer uiteindelijk beter werd en de ouders de geboorte officieel konden laten registreren was het inmiddels 1955 en daardoor is als geboortedatum abusievelijk 1 november 1955 in de boeken gekomen. Zelf heeft hij er weinig van te lijden, hij voelt zich nog fit en jong als een éénenvijftiger.

Het is anderhalf jaar geleden dat we een koel/vriescombinatie gekocht hebben. Dit apparaat voldoet prima. Met name de no-frost optie van Indesit—een speciaal koelsysteem waardoor er geen ijs neerslaat in de kast zelf en je dus niet periodiek hoeft te ontdooien—bleek een zeer goede keuze.

In één opzicht voldoet hij echter niet. Het komt bij ons enkele keren per jaar voor dat we een varken of koe slachten en dat past met geen mogelijkheid in het vriescompartiment van 120 liter. 80 kilo vlees is het maxiumum wat we er in kwijt kunnen maar dan is er geen plekje meer over voor andere producten. Niemand anders in het dorp heeft een vrieskast, hooguit zijn mensen voorzien van een koelkast met een klein vriesvakje bovenin. Het vlees onderbrengen in de vriezer bij buren of familie heeft daarom geen zin en in de praktijk betekent dit dat ca. de helft van het vlees na de slacht binnen een week verdwijnt in de magen van ons en bekenden om te voorkomen dat het omkomt.

Al een tijdje zijn we op zoek geweest naar een losse vrieskast of kist die we alleen inzetten in het geval we weer een dier geslacht hebben, maar tot nu toe waren die niet te koop. Vandaag waren we wederom op zoek en zowaar vonden we voor het eerst in onze standaard witgoed winkel van twee merken manshoge vrieskasten. Eén merk was duidelijk voor de dure markt, van het Duitse merk Kaiser, maar de andere twee vrieskasten die stonden opgesteld waren van de Russische Stinol fabriek die volgens een opschrift op de omhullende doos nu eigendom was van Indesit.

Er stonden twee modellen, eentje van 270 en eentje van 250 liter waarbij de iets kleinere net als onze huidige vriezer voorzien was van een no-frost koelingssysteem. Op deze laatste is de keuze gevallen. Zes vakken zitten erin, met een totale capaciteit voor 160 kilo vlees. Samen met onze huidige vriezer kunnen we nu eindelijk een volledig varken of koe kwijt in diepgevroren opslag, zonder dat we ons de eerste week scheel moeten eten aan de overmaat aan vlees.