Ik heb gisteren al in woorden uitgelegd hoe ons huis aan het begin van het dorp er binnenkort uit moet gaan zien. Om dat te illusteren hier nog een 3D plaatje uit Floorplan. Op de plek waar nu een koelkast is ingetekend in het keukengedeelte was het toilet. Dat toilet is nu naar de andere kant van de dragende centrale muur verhuisd. De volledige scheidingswand tussen de keuken en de woonkamer wordt aan beide zijden anderhalve meter ingekort waardoor er nog een stuk muur van ongeveer twee meter blijft staan. Aan de keukenzijde kunnen daar eventueel nog kasten tegen worden gezet, aan de woonkamerzijde een televisie. Afgezien van het tot terrasdeur/schuifpui gepromoveerde raam in de woonkamer verandert er verder niets op de begane grond. In de tekening is wel het nieuwe afdakje boven de voordeur, en een terrasscherm aan de zuidzijde van het huis ingetekend maar die zijn nog optioneel.
De wereldomroep heeft november 2006 een enquete gehouden waaruit bleek dat Nederlanders in het buitenland het meest de kroket missen. Maar wat mij betreft mag de zure haring daar ook bij. In 2004 hebben we al eens pogingen gedaan om zelf zure haring te maken maar de zwangerschappen van Elmira hebben dat project even stil gelegd. Terwijl veel vrouwen tijdens de zwangerschap verzot zijn op augurken en andere zure producten was alleen de gedachte aan azijn voor haar al genoeg om gillend weg te rennen, laat staan de geur.
Die tijd is nu voorbij en daarom kan het experiment weer worden opgestart. De zoute haringen die hier verkocht worden zijn beduidend groter dan heden ten dage in Nederland. De vijf haringen die Elmira op de markt heeft gekocht wogen samen meer dan een kilo. Volgens wikipedia hoort de volwassen haring uit de Atlantische oceaan zo’n 45 centimeter te zijn. Zulke heb ik in Nederland al lang niet meer gezien wat min of meer bevestigt dat de grote fabrieksvissersboten alleen nog maar jonge en jong volwassene haringen uit het water vissen. Ze hebben geen tijd meer om te volgroeien.
De vorige keren had ik nog wat moeite om de haringen goed op smaak te brengen. Deze keer heb ik daarom nog wat recepten op internet nagespeurd en naast de ui, azijn, suiker en laurierblaadjes zijn nu ook witte peper en dille toegevoegd. Mijn ervaring is dat witte peper uitstekend combineert met vis. Het geeft aan de flauwe smaak die vis vaak heeft net iets pittigs zonder dat het branderig wordt zoals dat met zwarte peper het geval is.
Het resultaat zal ik over een week kunnen proeven. Dan moeten de haringen in de tweeliterse inmaakpot voldoende op smaak gekomen zijn om als een volleerde zure haring in mijn maag terecht te mogen komen.
Het is altijd handig wanneer je familie hebt die mee wil helpen tijdens een verbouwing en tweelingbroer heeft zich vandaag van zijn beste kant laten zijn bij het slopen van binnenmuren in onze bouwval. Hij is door dat werk wel een beetje stoffig geworden.
Het dooit weer en alle sneeuw is verdwenen. Het is nu van dat typische Nederlandse miezerweer dat ik juist probeerde te ontvluchten. Het hekwerk verder afmaken is vandaag geen optie, maar gelukkig is er hier werk genoeg. Nu er weer waterleidingdruk is in ons huis aan het begin van het dorp hebben we besloten om dat verder bewoonbaar te maken. Ook de vorderingen hiervan zullen te volgen zijn op de weblog. Speciaal hiervoor heb ik de categorie Onze bouwval aangemaakt waar alle bouwactiviteiten die met dit huis te maken hebben onder zullen worden gerangschikt.
Met mijn geliefde programma Floorplan heb ik het huis in 3D in de computer ingebracht en na wat virtueel geprobeer en geschuif met muren en meubels zijn Elmira en ik tot gezamenlijke overeenstemming gekomen. Het toilet dat oorspronkelijk in de keuken gesitueerd was (jaja, wat een plek) wordt verwijderd zodat de keuken groter wordt. Het toilet verplaatsen we naar de hal die toch veel te groot is voor een plek in huis waar je gemiddeld minder dan vijf minuten per dag verblijft, en dan alleen nog op doortocht.
In de officiele plattegrond moet je vanuit de hal door de keuken naar de woonkamer. Ook dat wordt veranderd. De scheidingsmuur tussen de keuken en woonkamer wordt aan twee kanten ongeveer anderhalve meter ingekort waardoor de keuken en woonkamer één grote ruimte worden met daartussen nog twee meter muur als psychologische scheiding. De keukenprins(es) kan dan nog in de potten en pannen roeren zonder direct vanuit de woonkamer op de vingers gekeken te worden maar er is geen harde afscheiding meer.
De woonkamer heeft nu maar één raam van 1,5 bij 1,5 meter. Dat raam is weliswaar op het zuiden, maar het blijft een donker hok. Door de twee stukken scheidingsmuur die we weghalen met de keuken valt er al meer licht de woonkamer binnen. Dat verbeteren we nog door het huidige raam in de woonkamer te vergroten tot aan de vloer en ook aan de zijkanten het raam nog enigszins te verbreden. Op die manier kunnen terrasdeuren of een schuifpui worden geplaatst zodat je direct vanuit de woonkamer in de tuin kunt gaan zitten. Net als de meeste Kazachse huizen heeft dit huis namelijk ook alleen maar een voordeur dus een tweede uitgang aan de andere kant het huis is wel gewenst.
Het rare klompenhokje dat men indertijd voor de voordeur heeft gebouwd (zie foto) halen we weer weg. In plaats daarvan plaatsen we een fatsoenlijke geisoleerde en winddichte voordeur en komt er een klein afdakje boven de voordeur om rustig de sleutel te kunnen zoeken wanneer het regent.
Verwarming, waterleiding en riolering wordt in het huis helemaal nieuw aangelegd. Wat er nog over is van de oude ijzeren buizen is al in vrij ver gaande staat van ontbinding.
Ook deze verbouwing is nog een hele klus, maar we doen het er tussendoor wanneer het op ons grote bouwterrein te koud, te warm of te nat is om te werken. Op dit moment ben ik bezig de muren van het toilet en een stuk van de scheidingswand tussen de keuken en de woonkamer aan het weghalen. Lekker lichamelijk werk met een grote voorhamer dus dan merk je niet zo dat het buiten maar vier graden boven nul is. Vervolgens moet het laatste stuk van de lemen vloer uitgegraven worden en storten we er een nieuwe vloer in. Die vloer zal bestaan uit een onderlaag van beton, dan vier centimeter isolatiemateriaal en dan een dekvloer van wederom beton. We leggen er in de woonkamer buizen in voor vloerverwarming, maar bij -25 graden in de winter en de isolatiestaat van de woning is dat alleen voldoende voor bijverwarming en om geen koude voeten te krijgen. Radiatoren moeten voor de rest van de verwarming zorgen.
Na een dag sneeuw is het in Kazachstan vaak weer direct stralend weer. De nog witte bergen en laag hangende wolken geven dan een prachtig beeld van de omgeving. Heel wat anders dan die miezer winters in Nederland.
Al jaren is de internetverbinding hier in Kazachstan mijn probleem. In het begin waren gemiddeld twintig inbelpogingen nodig om één keer verbinding te krijgen en dat is wel beter geworden, maar twee dorpstelefooncentrales later is er nog altijd een probleem wanneer met regenachtig weer er vocht in de verbindingsbokjes aan de telefoonpalen komt waardoor er zoveel overspraak en ruis ontstaat dat een normale modemverbinding onmogelijk wordt.
Er zijn wel al jaren plannen om ADSL uit te rollen in Jabagly, maar het enige probleem is dat er daarvoor minimaal 16 geïnteresseerde abonnees bij elkaar gebracht moeten worden. En met het huidige computerpark in het dorp kom ik zelf niet verder dan vier potentiële gegadigden, waaronder de school en het hoofdkantoor van het natuurreservaat.
Mijn eisen voor de internet verbinding zijn trouwens niet zo hoog. Ik bekijk geen films via internet, doe niet aan on-line gaming en gebruik internet vooral voor email verkeer, het bijwerken van mijn websites en op afstand werken met applicaties op mijn servers en servers van klanten. Het nadeel van mijn type internetgebruik is dat het niet veel dataverkeer gebruikt, maar wel veel tijd. En bij het minuten gebasseerde kostensysteem van een inbelverbinding kan dat nog aardig in de papieren gaan lopen.
Voor mijn werk in Nederland heb ik in het begin van het jaar een abonnement genomen op het draadloze HDSPA (UMTS) netwerk van XS4All. Bij dat abonnement zit een USB adapter met SIM kaart waarmee je verbinding kunt maken met het draadloze netwerk. Door de SIM kaart te vervangen door een kaart van een Kazachstaanse mobiele telefoonmaatschappij is het vervolgens mogelijk om gebruik te maken van de Kazachstaanse mobiele data diensten. Nou is het hier niet echt UMTS wat de klok slaat. In de grote steden is er EDGE, een soort opgevoerde versie van normale GPRS data, maar op het platteland is er alleen GPRS verkeer mogelijk waarbij de snelheid in de praktijk ongeveer neerkomt op zo’n 4 tot 5 kilobyte per seconde. Ongeveer zoals een inbelverbinding.
Maar er zijn een aantal grote voordelen aan internet via GPRS. Ten eerste blijkt de centrale antenne installatie over een goede noodstroomvoorziening te beschikken, want zelfs tijdens langdurige periodes van stroomuitval valt de verbinding niet weg. Daarnaast kan ik overal met mijn laptop gaan zitten, tot zelfs in onze tuin onder de grote appelboom en blijft de gewone telefoon gewoon werken. En ten slotte wordt GPRS betaald per kilobyte en niet per minuut. Dat is uiterst handig wanneer ik op afstand met één van mijn servers werk en vijf minuten met de benen omhoog op tafel over een bepaalde oplossing zit na te denken, of wanneer ik on-line een lang antwoord intik op een binnengekomen email bericht. GPRS bij het Activ netwerk kan per kilobyte afgerekend worden, of je kunt van te voren een hoeveelheid dataverkeer inkopen met een geldigheid van een maand. Dat laatste heb ik gedaan. Voor 15 euro heb ik de grootst mogelijke hoeveelheid van 1 gigabyte dataverkeer gekocht. Die is op 2 november afgelopen en er is nu nog zo’n 130 megabyte over. Ik moet echt moeite doen om die laatste 130 megabyte nog zinvol te besteden.
Praktisch gesproken betekent het dat ik nu bijna permanent on-line ben voor 15 euro per maand. Niet met een flitsende snelheid, maar betrouwbaar genoeg om mijn werk te doen en mijn communicatie met het thuisland te regelen.
Kazachstan heeft een landklimaat en dat heeft zo zijn invloed op de wisselingen van het weer. Vorige week heb ik bij een strak blauwe hemel en een temperatuur van bijna 20 graden heerlijk op ons bouwterrein aan de omheining kunnen werken, maar de zuidwesten wind die toen heerste is omgeslagen in een oostenwind waarbij koude lucht vanuit Siberië wordt aangevoerd. Het effect is direct merkbaar. Vannacht is zo’n 10 centimeter sneeuw gevallen. Overdag is het nog wel warm dus die sneeuw dooit wel vrij snel weer weg, maar het geeft wel aan hoe snel het weer hier in Kazachstan kan veranderen.
Een weblogbericht dat lijkt op de andere, maar het eigenlijk niet is. Want dit bericht tik ik in terwijl mijn computer en de belangrijkste andere elektrische zaken bij ons thuis van stroom worden voorzien door een pruttelende Chinese generator. Dat we een generator hebben komt door de huidige energiesituatie in Centraal Azië. Ondanks dat Kazachstan onmetelijke voorraden olie, gas, steenkool en uranium heeft is de beschikbaarheid van elektrische energie maar beperkt. Die wordt voornamelijk opgewekt met waterkracht in de naburige bergachtige landen zoals Kirgizië. Doordat het het afgelopen jaar niet overdadig geregend heeft en het verbruik door de toenemende beschaving steeds meer toeneemt—denk alleen al aan het aantal airconditioners dat de rijkere mensen in warme steden als Shymkent laten installeren—heeft het waterniveau in de stuwmeren een alarmerend laag niveau bereikt.
Op zich is dit geen nieuw fenomeen. Als sinds de zomer wordt de elektriciteit onder het mom van besparing in ons deel van Kazachstan periodiek uitgeschakeld en zijn er conferenties op persidentiëel niveau tussen de betrokken landen over hoe het probleem op te lossen. Maar een korte termijn oplossing is er niet. Stuwmeren heb je niet in één herfst gebouwd en die moeten bovendien nog vollopen. Ook centrales op kolen olie of kernenergie haal je niet bij de bouwmarkt op de hoek. Daarom zal dit probleem nog wel even voort blijven duren, in ieder geval deze winter maar naar ik vrees nog wel wat langer.
Bij slecht weer is het niet zo erg. De generator aan, en lekker achter de computer of wat prutsen hier of daar in huis. Maar bij mooi weer is het lastig als je net al het ijzerwerk en het lasapparaat uit de container hebt gesjouwd, de zware krachtstroomkabels hebt uitgelegd en poef de stroom wegvalt. Dan kan al die zware rommel weer naar binnen en net als je dat gedaan hebt schakelt ergens in een centrale schakelruimte iemand jouw deel van het net weer in.
Maar we blijven vrolijk en als het niet beter wordt dan dit kunnen we altijd nog een generator aanschaffen die zwaar genoeg is om ons lasapparaat te trekken. Maar liever natuurlijk gewoon stroom uit het transformatorhokje.
Gevallen bladeren, bladeren in allerlei kleuren nog hangend aan de bomen en besneeuwde berghellingen op de achtergrond zijn de herfstkleuren in ons deel van Kazachstan.
Vandaag heb ik de laatste plaat langs onze erfgrens achter tussen de betonpilaren geplaatst. Op de plek waar de poort en het mandeurtje moeten komen las ik voorlopig een raamwerk met daartussen gaas gespannen. Op die manier blijven we waarschijnlijk redelijk verschoond van de horden mensen, schapen, paarden en koeien die vinden dat de ons terrein elke dag als pad moeten gebruiken als ze naar de centrale straat willen.
De bouwvakkers hebben het gered. Vlak voor het einde van de warme periode en de aankomende sneeuw is het gelukt om het dak van ons huis aan het begin van het dorp te vervangen. De groene dakplaten steken schril af tegen de asbestcement platen die bij alle buren op de daken liggen. Ook het schilddak geeft een duurdere uitstraling aan het huis dan het bij deze huizen gebruikelijke zadeldak. Nu het dak er op zit en er sinds kort weer druk staat op het waterleidingnet in dit deel van het dorp kunnen we verder met het bewoonbaar maken van het huis.
Elk kind heeft zo zijn interesses en voor Isabel zijn dat sleutels. Er is geen slot of ze probeert er wel een sleutel op uit. Hier is dat het portierslot van opa’s auto.
Naast het bouwterrein in het centrum van Jabagly waar we ons droomkasteel bouwen bezitten we aan de rand van het dorp ook nog een huis dat we indertijd voor 1000 dollar hebben gekocht. Omdat de waterleiding er tot voor kort niet werkte hebben we het nooit klaar gemaakt voor bewoning. Afgelopen voorjaar is tijdens een grote storm een deel van het dak afgewaaid en om het huis niet verder te laten vervallen zetten we er nu een nieuw dak op voordat de winter met zijn zware sneeuwval invalt.
Elmira’s neef Sacha uit Rostov is voor een paar weekjes vakantie overgekomen uit Rusland en hij is van beroep dakdekker. Hij geeft daarom de plattelandse Kazachse bouwvakkers aanwijzingen hoe ze een fatsoenlijk dak op het huis kunnen zetten.
Af en toe kan Nathalie heerlijk voor zich uit dromen, zoals hier met haar roze knuffelkoe die ze van ome Sacha uit Rostov gekregen heeft.
Onze bouwput loopt nog ongeveer 40 centimeter af. De bedoeling is hem voor de winter helemaal waterpas te maken zodat de grond in de winter en het begin van het voorjaar kan inklinken. Daarvoor kan schoonvader’s graafmachine mooi ingezet worden. Wanneer de graafmachine rustig op de bodem van de bouwput zijn rondjes draait krijg je pas echt door hoe groot onze kelder straks gaat worden.
In het natuurreservaat bij ons dorp komt een zevental slangensoorten voor en van enkelen strekt het leefgebied zich uit tot voorbij ons dorp. Eén daarvan is de Dione rattenslang waarvan er vandaag een exemplaar onder ons wasrek doorkronkelde.
Rattenslangen zijn niet-giftige slangen met een rustig karakter. Daarom worden ze ook wel door mensen thuis in terrariums gehouden. De Dione rattenslang leeft van vogeleieren en is daarom een goede boomklimmer. Dit exemplaar hebben we vriendelijk de toegang tot ons terrein ontzegd en buiten het erf naar een gevelde boom verwezen. vanaf daar zal hij ongetwijfeld zijn weg wel vinden.
