Naast bouwvakker ben ik hier in Kazachstan ook klusjesman. Vooral met de slijptol en het lasapparaat ben ik geregeld in de weer. Een aantal bedden die in Maleisie gemaakt zijn hebben inmiddels bijvoorbeeld al een upgrade gehad om geschikt te worden voor Westerse toeristen die gemiddeld wat zwaarder zijn dan hun Zuidoost Aziatische medemensen. En ook maak ik af en toe wat permanents voor in de tuin. Vorig jaar was het een grote schommel voor de kinderen, dit jaar een pergola waar de toeristen onder kunnen zitten of liggen, naar boven reikend om de druiven te plukken.
De kelderbak is goeddeels klaar. De bekistingsplaten zijn verwijderd en in de muren zijn sleuven gefreesd waar de elektriciteitsdraden voor de verlichting en stopcontacten moeten komen. Wat beschadigingen in de hoeken die ontstaan zijn bij het verwijderen van de bekisting worden de komende dagen bijgewerkt en dan kan het deksel erop. Dat deksel wordt direct de vloer van de opslagruimte die boven de kelder komt. Eén van de bekistingsplaten hebben we maar in de kelder laten staan, want die is binnenkort weer nodig voor het plafond. Alle gruis en rommel is wel opgeruimd, waardoor de kelder nu een wat vriendelijker aanblik heeft.
In de wand aan de overkant een centimeter of tien boven de vloer is één van de twee ventilatiekanalen te zien. Daarmee hopen we te voorkomen dat er al te veel muffe luchtjes in de kelder blijven hangen.
We hebben nog een heel aantal kuubs hout liggen die moeten worden verzaagd tot balken en latten voor het dak van onze serre en garage. Eind vorig jaar heb ik een aantal planken verzaagd met een handcirkelzaag, maar de continue belasting van het zagen door 5 centimeter dikke 6 meter lange planken was te veel voor dit beestje. De motor ging letterlijk in rook op. Afgelopen winter heb ik in Nederland via Marktplaats een cirkelzaagas aangeschaft om zelf een zaagtafel te maken. Een motor van 3 kW hebben we een maandje geleden gekocht en een tweedehands V-snaar poelie van een combine is een paar weken geleden op de onderdelenmarkt ook van eigenaar veranderd. Het asgat van de poelie was echter kleiner dan de as van de motor, vandaar dat we vandaag naar de draaier geweest zijn.
Op de motor zit nu de poelie. Samen met de cirkelzaagas komt die te hangen onder de constructietafel die ik normaal gebruik om ijzerwerk in elkaar te zetten. Erop komt één van onze bekistingsplaten. Die zijn glad afgewerkt met een toplaag waardoor de te zagen producten er gemakkelijk over glijden.
De motor is 3 kW, het grootste wat we konden vinden voor een éénfase 220 Volt aansluiting. Weliswaar hebben we op onze bouwplaats krachtstroom, maar om de zaagtafel universeel te kunnen gebruiken heb ik in dit geval liever een 220 Volt versie. De motor stond al drie jaar in de winkel waar we hem kochten en had onderhand wat schade opgelopen waarbij het dekseltje van de elektrische aansluiting kapot was gegaan. Dat leverde ons bij het kopen weer wat extra korting op.
De elektromotor komt uit China, en dat blijkt ook uit het typeplaatje. Met wat kennis van elektromotoren valt echter op te maken dat het motor model YL100-L1-2 betreft met een vermogen van 3 kW en een bouwjaar van 2009. Het nominale toerental is 2800 rpm bij een netfrequentie van 50 Hz en een netspanning van 220 Volt. De opgenomen stroom is 16,8 Ampere.
De motor heeft isolatieklasse B, dichtheid IP44, heeft een start condensator van 300μF en een run condensator van 60μF.
De onderste twee schema’s geven de mogelijke manieren van aansluiten aan. De te gebruiken aansluiting hangt af van de gewenste draairichting. Dit was het enige moment dat ik hulp nodig had van Google Translate. Het tweede teken bij elk van de schema’s betekent namelijk draai. Dan is het niet moeilijk voor te stellen dat het eerste teken dan linksom/rechtsom of met de zon mee/tegen de zon in betekent. De preciese betekenis van die eerste tekens heb ik niet achterhaald, ik test in de praktijk wel uit welke draairiching voor mijn zaag het handigst is.
Twee weken is familie van Elmira uit Rostov op bezoek. Nichtje Lena en haar veertien jaar oude dochter Katja. Twee weken die worden volgemaakt met bijpraten, maar ook met uitstapjes in de omgeving. Vandaag zijn ze naar de Aksu Canyon in het natuurreservaat. Dat is één van de diepste kloven in Centraal Azië. Nathalie is ook mee, voor de tweede keer in haar leven. Maar deze keer gaat ze niet alleen naar de kloof kijken vanaf de bovenhelling. Net als alle andere bezoekers loopt zij de helling af naar beneden. En dat is niet zo maar een helling. Een smal paadje met rollende stenen en andere hindernissen. Het hoogteverschil is zo’n 300 meter. Samen met Katja is ze echter als eerste beneden. Van Katja kan dat verwacht worden, zij is fanatiek gymnast en gaat naar een speciale sportschool. Maar de zevenjarige Nathalie laat zien dat wonen in een bergachtige omgeving en bijna dagelijks rennen op de hellingen bij het bergpension ook zijn vruchten afwerpt. Ook op de terugweg is ze als eerste weer boven.
Elmira vond toen ik de staanders van de serre constructie plaatste dat die nogal kort waren. Nu de liggers ook gemonteerd zijn denkt ze daar heel anders over. Dat worden joekels van ramen die we moeten gaan plaatsen. Daarmee krijgen we in ieder geval veel licht naar binnen.
De zijliggers zijn de zwaarste liggers van de serre constructie. De overspanning is bijna vier meter en dan weegt een met steenwol gevulde koker van 16 x 12 centimeter er aardig in. Aan één kant gebruik ik weer de beproefde pseudo-lijmklem schuifconstructie om de balken stapsgewijs omhoog te brengen. Maar aan de muurzijde kan dat niet. Daarom heb ik daarvoor een katrol geplaatst waarmee ik dat eind op kan hijsen. Een provisorisch kikkertje gelast op de voormalige gasbuis staander wordt gebruikt om het touw mee vast te zetten.
De staanders voor de gasbuis zijn indertijd precies op de hoeken van het huis geplaatst. Die zitten nu in de weg. Een tijdelijke staander is geplaatst om de gasbuis de komende dagen te dragen tot een nieuwe staander aan de serre constructie is gelast. De oude staander is weggeslepen omdat die precies op de plek zat waar de ligger van de serre constructie moet komen. Het is altijd gemakkelijk wanneer je nog wat oud ijzer hebt liggen. In dit geval is de tijdelijke staander gemaakt van een stuk dikwandig verwarmingsbuis dat we uit onze bouwval hebben gesloopt.
Van te voren heb ik op de plek waar de balk aan de muur moet komen gisteren al een draagconstructie van hoekijzer geplaatst. Het precies uitmeten en plaatsen van een paar kilo hoekijzer gaat veel gemakkelijker dan van een 90 kilo zware balk die op een stuk betonijzer en aan een touw balanceert. Met een lijmtang trek ik de balk de laatste centimeters in de draagconstructie zodat die daar vast gelast kan worden.
Dat past als Piet in Griet…
Gelast met basische elektroden. Niet een heel erg mooi vlak resultaat al zeg ik het zelf, maar er kan een olifant aan hangen. En het zit aan de binnenzijde waar dit nog wordt weggewerkt dus uiteindelijk zie je er niets meer van.
Na een dagje positioneren en lassen liggen de twee front liggers van de serre op hun plaats. Als je zo naar de foto kijkt is het wel verbazend hoeveel klimmateriaal ik in mijn eentje in gebruik heb. Maar een trap of ladder bij elke werkplek is veel gemakkelijker dan steeds met een ladder heen en weer sjouwen.
De verticale staanders van de serre staan nu een aantal dagen in de beton, dus dat is inmiddels voldoende uitgehard om de liggers te plaatsen zonder gevaar dat de staanders nog gaan verschuiven. De zwaarste liggers zijn zo’n 90 kilo en dat is best veel om in je eentje bovenop de staanders te leggen. Hulp van Kazachen is geen optie. In nauwkeurig plaatsen van zware dingen blinken ze niet echt uit. Maar hulp is ook niet nodig wanneer je een beetje slim bent aangelegd.
Zelf maak ik veel gebruik van lijmklemmen. Dat zijn op zich eenvoudige instrumenten waarbij één arm langs een glijder op en neer kan bewegen. Zodra er kracht op de glijder komt klemt die zich vast. Een dergelijke constructie is ook eenvoudig te maken met wat stukken betonijzer die bijna passend rond de staanders gelast zijn. Onbelast is zo’n constructie gemakkelijk op en neer te bewegen. Wanneer de balk erop ligt klemt hij zich echter vast waardoor de positie gefixeerd is. Door nu om de beurt de ligger links en rechts in stapjes van 10 centimeter omhoog te duwen is het minuten werk om de zware last naar zijn positie boven op de staanders te krijgen.
Let op het gele spul waarmee de koker is gevuld. Alle restjes steenwol zijn in de balken gestopt om ze beter isolerend en geluidswerend te maken. Zo hoef je ook niet na te denken waar je met al die afgeknipte steenwol vlokken heen moet.
Een paar muren in ons huis moeten nog gestucadoord worden. Het gaat om de wanden in de hal en in de nieuwe WC die we op de begane grond hebben gebouwd en het trapgat. Het trapgat kan alleen goed gestuct worden wanneer we de bestaande trap verwijderen. Dat moment hebben we zo lang mogelijk uitgesteld om alle zware bouwmaterialen naar de bovenverdieping te kunnen krijgen. Nu die verdieping grotendeels klaar is kan de oude trap eruit. Dat biedt ook de mogelijkheid om onze zwevende vloer met vloerverwarming op de benedenverdieping te storten.
Vandaag zouden twee mensen beginnen met het plaatsen van de stucadoorprofielen. De gebruikelijke methode hier in Kazachstan is om te beginnen in een hoek met tegen de muur smijten van specie tot een ongeveer vlak geheel ontstaat, maar wij verkiezen een werkwijze waarbij we eerst profielen precies waterpas en in lijn op de muur plaatsen en die gebruiken om de stuclaag af te reien. Wel wat meer werk, maar het resultaat is ook behoorlijk wat beter.
Eén van de personen is een specialist uit Oezbekistan die speciaal voor dit project is overgekomen. Aangeraden door de andere bouwvakker omdat hij zo goed is.
Snel werken is inderdaad geen probleem. In enkele uren is de eerste muur voorzien van de benodigde profielen. Maar ja, ik zou geen Nederlander zijn als ik vervolgens niet een rei en waterpas zou pakken om te controleren of de profielen wel netjes op de muur staan. Nou, eerlijk gezegd waren een rei en waterpas niet nodig. De profielen zagen er uit als het IJsselmeer bij windkracht vijf. De grootste afwijking die ik constateerde zat rond de centimeter. In mijn beste Russisch vroeg ik dan ook of ze met deze muur klaar waren.
Een wat vreemde blik kwam van de Oezbeekse specialist. “Natuurlijk is het klaar”, moet hij gedacht hebben, waar heeft die Nederlander het toch over. De andere bouwvakker kwam kijken en plaatste ook een rei langs de stucprofielen. Eén voor één pakte hij de kromme profielen uit de nog natte specie en legde ze op de grond. Vervolgens ging hij met de rei naar de tweede muur waar profielen op waren gezet. Ook die profielen lagen in een mum van tijd op de grond. In minder dan vijf minuten was een ochtend werken teniet gedaan.
Na de lunchpauze kwam de specialist niet meer opdagen, waarschijnlijk vanwege gebrek aan erkenning van zijn deskundigheid en kwaliteit door die domme Nederlander.
De specie waarmee de profielen op de muur waren gezet is ’s middags weer van de muur gehaald en we zijn weer net zo ver als we waren.
Onze kelder komt onder de aanstaande opslag. De kelder zelf heeft echter een kleiner oppervlak dan de opslag en een deel van de vloer van de opslag komt daarom niet boven de kelder te hangen maar wordt direct op de bodem gestort. Vandaag is dat stuk bodem gevlakt en aangetrild.
In het funderingsvak bovenin de foto komt onze garage. In het midden is reeds begonnen met het uitgraven van het gat voor de smeerkelder. Want na een aantal ervaringen met uitbesteed auto onderhoud hier in Kazachstan zijn we er onderhand wel van overtuigd dat wat we zelf kunnen doen, beter ook zelf moeten doen.
Voor het aantrillen gebruiken we niet een dure trilplaat, maar een iets eenvoudiger stuk beton dat wordt aangedreven door menskracht. Elmira geeft hier een demonstratie hoe dat werkt. Let wel, dat brok beton weegt wel bijna 50 kilo, dus Elmira heeft aardig wat spierkracht.
Wie de weblog al wat langer volgt zal weten dat we op elke verdieping in ons huis een inbouwtoilet krijgen en op de bovenverdieping ook nog een bidet. Deze foto van een hurktoilet doet daarom misschien wat vreemd aan. Maar de lezers die echt lang meegaan weten dat een Kazach bij voorkeur niet in een huis schijt. Om aan die wenst tegemoet te komen plaatsen we naast de sauna een hurktoilet. Maar niet zo’n stinkend gat in de grond, maar in plaats daarvan een hurktoilet dat op de riolering is aangesloten en dat je na elk gebruik kunt doorspoelen.
En natuurlijk is dit toilet ook voor onszelf handig als we in de tuin zijn en geen zin hebben om voor onze behoefte helemaal het huis in te gaan.
De tweede laag bekisting is aangebracht en de keldermuur is nu volledig gestort. Nu hoeft alleen het plafond er nog op, dat tegelijkertijd ook dienst doet als vloer van onze opslag. In het funderingsvak verderop komt de sauna. Het wapeningsnet ligt daar al in zodat we snel met storten van de vloer kunnen beginnen.
Dat er al een tijdje niets nieuws meer op deze weblog te lezen is wil niet zeggen dat er niets gebeurt. De afgelopen weken zijn besteed aan bouwen, bouwen en nog eens bouwen. Eind van dit jaar trekken we in ons nieuwe onderkomen en er moet nog heel wat gebeuren voordat het geschikt is om te bewonen. Maar in plaats van afbreken en uitbreken zijn we nu aan het opbouwen. En dat maakt een heel verschil. Van de werkzaamheden zijn wel steeds foto’s gemaakt en daarvan zal ik er vandaag een aantal op de site plaatsen.
Vandaag is een heugelijke dag, vooral voor de kinderen. De wensen van toeristen veranderen en waar men vroeger al lang blij was met een schoon toilet en sinds een jaartje de vraag naar gratis WiFi ingevuld is komt nu steeds vaker de vraag of we ook fietsen verhuren en of er een zwembad is. Die fietsen laten nog even op zich wachten, maar sinds vandaag is het zwembad een feit. Het is een uitklapbaar geval van 3,6 meter in diameter dat buiten het seizoen op zolder weggeborgen kan worden. Wel op een muisveilige plek want ik moet er niet aan denken wat er gebeurt wanneer een kolonie muizen zich een gang gaat graven door het opgeslagen waterdichte doek. Ik denk dat dan het standaard reparatiesetje ietwat te klein bemeten is.
En te zien aan de rij belangstellenden rond het zwembad zijn niet alleen de toeristen geinteresseerd in het bad. Voor Nathalie en Isabel is het een mooie gelegenheid om onder leiding van pappa en mamma hun zwemkunsten wat op te krikken. Want reguliere zwemles kennen ze hier niet in Kazachstan.
De ventilatie van de kelder gaat door twee buizen aan weerszijden waarvan eentje bijna op vloerniveau zit, en de andere op plafondniveau. Op de buis die op de vloer uitkomt is een schuin stuk gezet waardoor het ventilatiekanaal midden in de nog te metselen muur verder gaat. Er is een stuk uit de bestaande fundering gehakt om er voor te zorgen dat na het storten van het kelderplafond er geen enkel stuk buis meer vrij ligt.
Het hakken van dit stuk uit de fundering had overigens nog aardig wat voeten in de aarde. De fundering is nu zo’n jaar geleden gestort en de gebroken stenen, voldoende cement, de juiste water-cement verhouding en de trilnaald hebben hun sporen nagelaten. Dit beton heeft een langere levensduur dan standaard Kazachstaans beton.
Het is noodzakelijk om het ventilatiekanaal in de muur omhoog te brengen vanwege de sneeuw. In dit deel van het dorp kan de sneeuw door de trekwinden vanuit Siberië door de Chokpak pas ’s winters zo’n twee meter hoog liggen. De openingen van de ventilatiekanalen moeten boven dit niveau om te voorkomen dat sneeuw en smeltwater de kelder insijpelt. We laten de ventilatieopeningen daarom vlak onder het dak uitkomen.
Het is wat moeilijk op te maken uit de foto, maar dit stroompje is de weg waaraan onze beide bouwterreinen gelegen zijn. Men heeft een nieuw irrigatiekanaaltje gegraven maar dat is nogal houtje touwtje gedaan en daardoor stroomt het water net zo gemakkelijk naast het kanaal, als door het kanaal.
Gelukkig is dit een tijdelijke situatie. Er is voor dit jaar geld vrijgekomen van de overheid voor asfaltering van de straat waarbij direct een betonnen irrigatiekanaal zal worden geplaatst.
De muren van de kelder moeten in totaal 1,65 meter hoog worden. Om goed met de trilnaald het onderste beton te kunnen verdichten hebben we besloten in twee gangen te storten. De bekisting is nu geplaatst voor de eerste meter beton. In het midden van de kelder staat onze vertrouwde oranje trilnaald al te wachten. Met duwstangen hebben we de constructie versterkt om te voorkomen dat de bekistingsplaten naar binnen worden gedrukt wanneer de trilnaald zijn werk doet.
De donkergrijze pijp aan de overzijde is een ventilatiekanaal. Aan twee zijden van de kelder komen afsluitbare ventilatiekanalen om muffe luchtjes te voorkomen, want doordat de kelder binnen de bestaande fundering wordt gestort zal er geen raampje zijn dat we open kunnen doen om de lucht te verversen.
Wildkamperen in Kazachstan kan voor allerlei verrassingen zorgen. Het Coleman kooktoestel heeft vannacht buiten gestaan en een slang heeft zich door de ventilatiegaten onderin het kooktoestel gewurmd. Dan is het nog best lastig zo’n beest weer te bevrijden. Zeker wanneer het zoals in dit geval om een gifslang gaat.
De barbecue tang die we meestal mee hebben biedt in dit geval uitkomst. Hiermee kan de slang goed achter de kop worden vastgehouden en uit zijn benarde positie worden bevrijd.
De wapening van de keldermuur zit er nu in. We gaan bekisting aan de binnenzijde plaatsen, maar gebruiken de afgegraven wand om de beton direct tegenaan te storten. Dit is een samengeperste keileemlaag, dus de hoeveelheid water die daardoor geabsorbeerd wordt uit de beton is niet zo hoog. Bovendien krijgen we daardoor een holte-loze passing tussen de betonmuur en de grond, waardoor er weinig kans op verzakkingen is.
En dan is er tussendoor ook nog werk te doen. Elmira werkt als rentmeester voor een Nederlandse boer hier en wanneer die verhinderd is neemt ze alle praktische zaken van het beheer op zich. Het is tijd voor het hooien van de eerste snee Luzerne. Om dat goed in de gaten te kunnen houden kampeert ze de komende week op het land in de bergen. Samen met een neef die op de trekker zal meerijden om de geperste pakjes te tellen en natuurlijk met Nathalie en Isabel die zo een leuke week vakantie in de natuur hebben. Het maaien is bijna voltooid wanneer we aankomen om de tent op te zetten.
Gelukkig hebben we door onze toerisme activiteiten veel spullen om snel een goed tentenkamp op te zetten.
Nathalie en Isabel helpen ook mee om het kamp snel in gereedheid te brengen.
Nee, Elmira heeft geen enge huidziekte. Dit is het resultaat wanneer je een keldervloer stort en met de trilnaald het beton extra verdicht. Wanneer er wat meer water in zit dan nodig dan gaat het lekker spetteren.
