In Nederland is sneeuw slechts zelden wit. De veelheid van menselijke activiteit en de in het algemeen snel intredende dooi zorgen ervoor dat de witte deken meestal rap overgaat in een vieze smurrie. In Kazachstan met zijn landklimaat en lage bevolkingsdichtheid is dat anders. De sneeuw kan hier lang onaangeroerd blijven liggen, en wanneer het voldoende vriest blijven zelfs de wegen van platgereden sneeuw netjes wit zoals hier op de snelweg van Almaty naar Shymkent in de buurt van Karabulak.
Vandaag hadden we het plan om naar Taraz te gaan om te winkelen. Taraz ligt ongeveer even ver van ons vandaan als Shymkent, maar het ligt oostelijk van de Karataubergen. Deze bergketen houdt veel uit het westen komende neerslag tegen, waardoor de wegen rond Taraz op dit moment sneeuwvrij zijn. Helaas gaat ons plan niet door. Op de verbindingsweg van Jabagly naar de centrale weg staat een hevige dwarswind waardoor poedersneeuw de weg heeft versperd. De sneeuwranden op de foto zijn in een tijdsbestek van 15 minuten ontstaan. We moeten dus terugkeren en via Tjulkebas naar de centrale weg. Dan zijn we al zo ver naar het westen dat we maar beter naar Shymkent kunnen rijden.
De afgelopen dagen is er veel sneeuw gevallen en in het zonnetje dat vandaag schijnt ziet de wereld er schitterend uit. Ook op het dak van onze sauna is een behoorlijk pak gevallen. Hoe moet dat ook weer volgens de Finse traditie? Na de sauna poedelnaakt door de sneeuw rollen en dan pas de kleren aan? Ik geloof dat ik die traditie vandaag maar even oversla.
In Kazachstan is het gebruik, dat de nieuwe eigenaar van vee zijn eigen leidsel gebruikt om het vee naar huis te brengen. Doet hij dat met het leidsel van de verkoper, dan brengt dat ongeluk. Daarom is er op de veemarkt van Wanovka altijd een kleurige keus aan nieuwe touwen riemen en andere hulpmiddelen om de kersverse eigenaren in hun behoefte te voorzien.
Kazachstan heeft de eerste tien jaar na de onafhankelijkheid van de Sovjet Unie een periode van recessie gekend waarin veel publieke voorzieningen te gronde zijn gegaan. De laatste vijf jaren gaat het met name door de olie weer goed met het land en een deel van de de inkomsten stromen terug naar de bevolking. Met name infrastructuur wordt door de overheid aangepakt. Zo hebben we dit jaar in ons dorp al een nieuwe digitale telefooncentrale gekregen, is de centrale waterleiding op veel plaatsen opgegraven om lekken te dichten waardoor onze waterdruk sinds enkele maanden veel hoger is en heeft men de riolering helemaal geleegd en schoongemaakt waardoor elk huis weer zijn afvalwater via de centrale riolering kwijt kan.
Een ander voorbeeld is de recente bouw van een brug over een riviertje in het Karataugebergte richting een natuurpark en het dorp Abai. Tot voorkort moesten we het riviertje altijd oversteken over een aantal grote buizen die in de stroom waren gelegd, maar de bouw van een nieuwe brug is nu afgerond waardoor het verkeer ook bij sterke regenval op een normale manier de overkant kan bereiken.
Ondanks de regen en zelfs sneeuw wat hoger in de bergen liet aan het eind van de dag de zon zich op deze druilerige juli dag toch nog even zien.
In Nederland maken boeren gebruik van geavanceerde technologie om het gras te maaien en verzamelen. In Kazachstan gaat dat er wat eenvoudiger aan toe. Hier wordt met een T25 tractor met een maaibalk aan de zijkant het gras gemaaid, terwijl een helper achter op de tractor zit. Daar beweegt hij een grote hark op en neer waarmee het gemaaide gras direct in rijen wordt geharkt. Eenvoudig, maar wel heel praktisch.
Jabagly ligt in de punt van de driehoek die wordt gevormd door het Tien Shan en Karatau gebergte. In de punt wordt de wind uit het westen omhoog gestuwd waardoor er zich wolken vormen en er regen valt. Dit is de reden dat juist op deze plek het oudste natuurreservaat van Centraal Azië ligt. Op de foto een stortbui boven het dorp waarbij de regen letterlijk met bakken uit de hemel valt.
Op een minuut of dertig rijden van Jabagly ligt het dorp Amangielde. In dit dorp is in 2005 een nieuwe moskee gebouwd. Het metselwerk is zeer verzorgd en daarom hebben we deze groep metselaars gevraagd ons huis te bouwen.
In Nederland is er duidelijk onderscheid tussen de typen voertuigen die op verschillende wegtypen voorkomen. In Kazachstan is dat wat anders. Ezelkarren zijn een normale verschijning op de doorgaande wegen en ’s avonds moet er geregeld geslalomd worden rond de kudden die rond die tijd naar huis worden gedirigeerd. Vandaag kwamen we dicht bij Shymkent op de snelweg echter het ultimum van langzaam verkeer tegen: Een schildpad die onverschrokken de weg overstak.
Een schildpad komt in Nederland alleen voor in dierentuinen en in terraria. In Kazachstan kun je ze echter ook in het wild vinden en gelukkig zijn ze niet zo snel dat het niet lukt om ze op de foto te krijgen.
Kazachstan heeft een lange historie. Trajecten van de zijderoute waarmee kostbare producten vanuit China naar het Westen werden vervoerd liepen langs de zuidrand van het land tegen het bergmassief. Duizenden karavanen moeten in die tijd het huidige Jabagly zijn gepasseerd dat slechts op 10 kilometer van de Chokpak pas tussen het Karatau en Tien Shan gebergte ligt. Door de rijkdom die in die tijd in het gebied heerste waar ik nu woon zijn er vele gebouwen neergezet waarvan een aantal nog bewaard of gerestaureerd zijn. Eén daarvan is het Aisha-Bibi mausoleum op ongeveer 15 kilometer ten westen van de stad Taraz. Dit gebouw stamt uit de pre-mongoolse tijd en is het mausoleum van een jonge Oeigoerse vrouw die op weg naar haar ware liefde door een ongeluk om het leven kwam. Het mausoleum is recentelijk gerestaureerd waarbij net als origineel alleen gebruik is gemaakt van handgesneden veelvormige bakstenen.
In Kazachstan loopt het vee niet in netjes met prikkeldraad afgebakende weilanden zoals in Nederland. Herders gaan met de kudde op stap en komen ’s avonds weer thuis. Hier drinkt een gemengde kudde van rundvee en schapen in een riviertje.
In het dal van de Jabagly rivier staan een kleine waterkrachtcentrale. De centrale levert voldoende elektriciteit om vijf omliggende dorpen van stroom te voorzien. De waterkrachtcentrale is op een mooie plek in het dal gelegen en dat levert foto’s op die bijna als ansichtkaart verkocht kunnen worden.
Het voorjaar geeft prachtige doorkijkjes in onze tuin. De grote appelboom is reeds uitgebloeid. De gele appels van deze boom zijn vroeg rijp. Vanonder deze boom kijken we naar de andere appelbomen die nog welig in bloei staan. In het gras groeien net als in Nederland paardenbloemen. Veel van de plantensoorten die in Nederland voorkomen groeien ook in Kazachstan. Het weer is echter gemiddeld iets zonniger en warmer waardoor abrikoos- en perzikbomen ook goed gedijen.
Wie denkt dat de Keukenhof het ultieme is op het gebied van tulpen heeft het mis. Wat in de Keukenhof door vele tuinders elke jaar keurig wordt geregiseerd weet de natuur in Kazachstan volledig in eigen beheer te doen. De oorsprong van de tulp ligt niet—zoals velen denken—in Turkije, maar op de hellingen van Kazachstan. Totaal zijn er meer dan 30 inheemse tulpensoorten, waarvan er 6 soorten voorkomen rond Jabagly. Greig’s Tulp bevindt zich voornamelijk op glooiende groene hellingen. Eén van de mooiste voorbeelden daarvan is Krasne Gorky—rode berg in het Russisch—ongeveer 25 minuten rijden van Jabagly. Vorig jaar zijn we door het bijna continu slechte voorjaarsweer daar niet naar toe geweest, maar vanmiddag hebben we onszelf op een uitje getrakteerd en zijn we met de auto naar Krasne Gorky gereden.
De tulpenweelde is al vanaf meer dan twee kilometer afstand zichtbaar. De zuidhellingen en de toppen zijn rood gekleurd in een verder groen landschap. Hier blijkt wel duidelijk dat de natuur een heel ander idee heeft van compositie dan de tuinders in de keukenhof. Soorten worden in de natuur gerangschikt op basis van bodemgesteldheid en klimaat, en niet op basis van leuk bij elkaar passende kleurtjes. Op de achtergrond op de foto ligt het Karatau gebergte.
Wie Krasne Gorky wil bezoeken moet snel zijn, over ongeveer twee weken zijn alle tulpen daar uitgebloeid. Maar tot en met juni staan andere tulpensoorten hoger op de hellingen in bloei.
Jabagly ligt in de punt waar het Tien Shan gebergte en het Karatau gebergte samenkomen. De boerderij ligt een paar honderd meter tegen de helling van de Tien Shan op en de mist die in het dal voorkomt is vanaf daar goed te zien. Aan de horizon liggen de besneeuwde toppen van de Karatau.
Vanaf ons balkon heb je een prima overzicht over de sneeuw die in Jabagly gevallen is. Dit jaar valt het in vergelijking met 2005 nogal mee. Er ligt wel sneeuw, maar er is met de auto nog door te komen.
De hooitijd in Kazachstan valt in het algemeen vroeger dan in Nederland. In de droge warme gebieden wordt al in mei begonnen met het maaien en binnenhalen van het hooi. Eind juni is het zo warm dat het gras in de lage gebieden volledig verdord is. Alleen op de berghellingen kan er dan nog gemaaid worden. Vroeger werd het hooi los in de hooiberg gelegd, maar er zijn steeds meer boeren die zich het persen van pakjes kunnen veroorloven. Sinds twee jaar maken mijn schoonouders ook gebruik van een pers. Vorig jaar werd die gehuurd, dit jaar voor het eerst met een eigen.
Op de foto worden de pakjes op de Zil vrachtwagen geladen voor transport naar de boerderij. Ruslan heeft de pakjes extra groot en vast geperst waardoor ze per stuk tussen de 20 en 25 kilo wegen. Het is dus voor te stellen dat de mannen aan het eind van de dag moe zijn.
Eén van de paarden op de familieboerderij doet zich te goed aan het sappige gras.
Bij het bergdorpje Jirsu, niet ver van Jabagly zijn in het voorjaar de berghellingen bezaaid met de rood gekleurde Greigii tulpen.
De bloemenpracht van het Aksu-Jabagly natuurreservaat en de omgeving maakt het een ideale lokatie voor imkers. In de zomer gaan Sergei en Misha bijna dagelijks met hun motor met zijspan de bergen in om hun bijen te controleren.
Het bouwterrein in het centrum van Jabagly dat we hebben gekocht om ons nieuwe huis te bouwen heeft een decennia oude appelboomgaard. We zijn de overburen van het hoofdkantoor van het Aksu-Jabagly natuurreservaat en even verderop hebben we uitzicht op de besneeuwde bergtoppen.
Zo ziet Jabagly er ’s winters uit. Het is bijna een kerstkaart.
Jabagly is ’s winters vaak besneeuwd. Deze foto laat de centrale weg door het dorp zien die uiteindelijk uitkomt bij het Aksu-Jabagly natuurreservaat.
Paardrijden wordt kinderen in Kazachstan al vroeg in de jeugd bijgebracht. Hier zit een achterneefje van Elmira die normaal in de grote stad woont op één van onze paarden alsof hij daar elke dag op rondrijdt.
Vanuit het dorp Jabagly is er uitzicht op de besneeuwde bergtoppen van het Aksu-Jabagly natuurreservaat.
Ruiters uit de omgeving spelen hier een wedstrijd “kokpar” dat ook in andere landen in Centraal Azie wordt gespeeld. Meestal is een feestelijke gebeurtenis zoals een bruiloft aanleiding voor een wedstrijd. Deze wedstrijd werd gehouden naar aanleiding van de viering van de capitulatie van Duitsland in de Tweede Wereldoorlog op 9 mei jl. Bij de wedstrijd is het de bedoeling een onthoofd schaap naar bepaalde plekken op het speelveld te brengen. De voorste ruiter op het bruine paard heeft hier het witte schaap te pakken en probeert uit handen van de medespelers te blijven. De hoofdprijs is 700 dollar, een behoorlijk bedrag in dit land.
Sneeuw op de sauna
Dichtgesneeuwde weg
Auto in wit landschap
Horizontale ijspegels
Bergen met sneeuw
Mist in het Dal
Krasne Gorky
Voorjaar in de tuin
Waterkrachtcentrale
Onze tuin
Sergei en Misha met hun bijen
Drenkplaats voor vee
Kokpar, Kazachstaans polo spel
Tulpen op de berghellingen
Aisha-Bibi mausoleum
Landschap bij Jabagly
Schildpad in het wild
Paard op berghelling
Moskee van Amangielde
Stortbui
Maaien en Harken
Hooitijd
Na regen komt zonneschijn
Brug in Karataugebergte
Leidsels op de veemarkt
Sneeuw in Jabagly
Wintertijd